Wie had dat gedacht

Lucas 19, 1-10 Wijsheid 11, 23-12, 2

Wie had dat gedacht! Wie had gedacht dat die tollenaar zou kunnen veranderen? Die tollenaars die jou dagelijks het vel over de oren trekken. Als je met je handelswaar van je dorp naar de stad trok en daarbij misschien nog een brug moest passeren was je aan de eind van de rit meer geld kwijt aan de tollenaars dan dat je met je handel kon verdienen. Op die manier werd de hele samenleving door deze bandieten gegijzeld. De prijzen gingen omhoog omdat de tol doorberekend moest worden, en vaak gingen handelaren al helemaal niet meer op reis. Dan kwam de handel stil te liggen, en daarmee ook de uitwisseling van nieuwe ideeën en de uitwisseling van nieuwe informatie. — Die tollenaars konden zo de hele samenleving ontwrichten.

Maar dan klimt die kleine kuitenbijter in een boom en Jezus merkt hem nog op ook. En als Jezus terugkomt kan hij vertellen dat Zacheüs veranderd is. Wie had dat gedacht. Maar Jezus voegt eraan toe: ‘ook hij is een zoon van Abraham’. Zacheüs heeft zijn zoon-zijn van Abraham, zijn mens-van-God-zijn teruggevonden.

In onze eerste lezing horen we: ‘alles wat er is hebt u lief, niets van wat u gemaakt hebt is u te min; u zou het niet eens gemaakt hebben.’ En vandaar is het niet ver naar de gedachte van Augustinus: ‘keer terug naar je hart’. Keer terug naar hoe je door God gemaakt bent, keer terug naar dat je zoon of dochter bent van Abraham, keer terug naar dat je kind van God bent.

Wie had dat gedacht. Niemand had gedacht dat Zacheüs nog zou veranderen. Bij Zacheüs zou niemand meer gedacht hebben dat hij ooit nog zijn diepste wezen terug zou vinden.

Afgelopen donderdag was het hervormingsdag. Dan gedenken protestanten, maar ook katholieken dat de kerk eigenlijk continu veranderd dient te worden, ecclesia semper reformanda est — de kerk moet altijd weer bij de tijd gebracht worden.

Tegelijkertijd trekken op de avond van hervormingsdag kinderen van deur tot deur om Halloween te vieren. Halloween is een verbastering van ‘All Hallows Eve’, dus de vooravond van Allerheiligen. En gisteren vierden we Allerzielen. Halloween, Allerheiligen, Allerzielen, dat zijn de dagen waar we met de heiligen en met onze overledenen een glimp proberen op te vangen van de eeuwigheid. En bij de eeuwigheid hebben we het idee dat die juist niet veranderlijk is. In de eeuwigheid verkeer je in de onomstotelijke waarheid van God. In de eeuwigheid kom je bij hoe je in beginsel gemaakt bent. In de eeuwigheid is er alleen nog maar de alles omvattende, onvoorwaardelijke en onveranderlijke liefde van God.

Als je zo met de eeuwigheid bezig bent, dan zou je gauw het idee kunnen opvatten dat je dichter bij God komt als je maar onveranderlijkheid bent en als je vasthoudt aan hoe het altijd was. — Maar niets is minder waar. Als je terug wilt keren naar je hart, als je je zoon-of-dochter-zijn-van-Abraham wilt ontdekken, als je je kind-van-God-zijn terug wilt vinden, dan betekent dat altijd een verandering. In de spiritualiteit spreek je van ‘omvorming’.

Zacheüs maakt deze omvorming mee, wie had dat gedacht. Wie had gedacht dat er in de rooms-katholieke kerk over gehuwde priesters gesproken zou worden. Wie had gedacht dat het priesterschap voor vrouwen geopperd zou worden? Wie had gedacht dat wijzelf de moed zouden vinden om onze eigen kerkgemeenschap te veranderen in het Stadsklooster. Dat we de moed zouden vinden om een weg te gaan waar we onze inspiratie hopelijk nog beter kunnen uitdragen, en waar we de moed moeten hebben om andersom uit misschien wel heel onverwachtse hoek geïnspireerd te zullen worden.

Wie had gedacht dat je na het overlijden van je geliefde toch weer verder kunt. Wie had gedacht dat je ooit met je pijn en met het gemis toch eigenlijk best goed zou kunnen leven. Had je ooit gedacht dat je met je ziekte toch zoveel levenskwaliteit zou kunnen ervaren. Had je ooit gedacht dat je toch dat slepende conflict en het wantrouwen zou overwinnen. Had je ooit gedacht dat je met zoveel beschadigingen die je hebt opgelopen toch tot leven kunt komen. — Wie had gedacht dat jouw kind-van-God-zijn zo sterk is dat je maar blijft veranderen?
Jezus komt terug van Zacheüs en vertelt achteraf hoe het gegaan is. Maar vaak zitten we er net als de leerlingen nog midden in. Dan is die tollenaar gewoon een tollenaar, dan lukt het ons niet om van onze ingeslagen weg op te kijken, zoals Jezus opkijkt naar de vijgenboom. Alles lijkt dan alleen maar uitzichtloos en het lukt ons niet om op te kijken en te zien dat er verandering op komst is. — Maar ook jij bent een zoon, ook jij bent een dochter van Abraham. Ook jij bent een kind van God. Ook voor jou ligt er verandering in het verschiet.
Dat we zo op weg mogen zijn. Dat we telkens weer mogen roepen: wie had dat gedacht.

Ekkehard Muth, 3november 2019

Dit bericht is geplaatst in Nieuws. Bookmark de permalink.

Geef een reactie