Goed in je vel; worden wie je bent

Foto: user:theodoranian – Eigen werk, CC BY-SA 3.0,

Lucas 17, 11-19 2 Koningen 5, 14-17

Afgelopen vrijdag was het coming out dag. Op deze dag werd op scholen en in vele andere verbanden stilgestaan bij het feit dat veel mensen hun seksualiteit en hun identiteit anders beleven dan de omgeving verwacht. Door dat verwachtingspatroon zitten zij niet lekker in hun vel. Zij het dat de buitenkant niet past bij hoe je je van binnen voelt, zij het dat jouw seksualiteit niet wil passen in het gangbare jasje. De coming out dag wil LHBT’ers bemoedigen, maar de coming out dag wil vooral alle andere mensen bemoedigen om ruimte te maken zodat iedereen lekker in zijn vel kan zitten.

In ons evangelie komen tien mensen op Jezus af die huidvraat hebben. Mensen die niet goed in hun vel zitten. En in onze eerste lezing zit Naäman niet goed in zijn vel, zijn lichaam voelt alsof hij in een verkeerd land woont, daarom neemt hij aan het eind ook twee muildierlasten aarde mee om ook dat vreemde land waar hij vandaan komt tot goede aarde te maken.

Ik zou nu kunnen uitleggen dat Naäman en de tien mensen gewoon lepra hadden. Die ziekte waar ledematen gevoelloos raken en uiteindelijk afsterven. Een ziekte die tegenwoordig gewoon te genezen is. Maar dan wordt het een technisch verhaal en gaan we voorbij aan de diepte ervan.

Huidvraat betekent hier veel meer dan alleen de lichamelijke ziekte. Omdat de ziekte besmettelijk is, wist men toen niet beter dan angstvallig afstand te houden en de zieken te verbannen buiten de bewoonde wereld waar zij aan hun lot werden overgelaten. Dat was misschien nog erger dan de ziekte zelf. De tien mensen zaten niet alleen letterlijk niet goed in hun vel, ze moesten het ook nog eens doen zonder de zeg maar warme en beschermende ‘huid’ van hun familie en de mensen om hen heen.

Bovendien dacht men toen dat huidvraat, net als alle ziektes, ook een religieuze component had. Ziekte was ook een straf van God. De tien mensen waren dus letterlijk door God en de wereld verlaten. Je lichaam lost op, je sociale netwerk lost op, en zelfs je spirituele toevlucht verdwijnt. Hoe naakt kan je zijn, als een ziel zonder lichaam, geen vel om er lekker in te zitten.

Normaal gesproken moesten mensen die huidvraat hadden al van verre roepen en waarschuwen dat men uit hun buurt moest blijven. Ook hier blijven de tien mensen op een afstand staan. Maar in plaats van te waarschuwen, roepen ze Jezus juist dichterbij: ‘Jezus, meester, heb medelijden met ons!’

Soms voel je je ook zonder vel. Je bent ziek, misschien zal die ziekte uiteindelijk je dood betekenen, maar misschien zal je ook gewoon weer beter worden. Toch voel je hoe het is als bij wijze van spreken de beschermende huid om je heen aangevreten wordt; als je lichaam je opeens in de steek laat. — ‘Heb medelijden met ons’, roepen de tien mensen. Wat is het dan goed om mensen om je heen te hebben die jou niet in de steek laten.

Soms is je verdriet zo groot dat het je van binnen opvreet. De wond van het gemis wil maar niet helen. Je zou best willen leven met een flink litteken, maar er wil maar geen nieuwe huid overheen groeien. — ‘Heb medelijden met ons’, wat doet het dan goed als er mensen zijn als een pleister op jouw wond.

Soms is de huid van je ziel aangevreten doordat er misbruik van je is gemaakt. Je lichaam voelt bezoedeld en niet meer van jou. En uiteindelijk verlies je ook jezelf. Het kost je de grootste moeite om ooit weer lekker in je vel te zitten. — ‘Heb medelijden met ons’, dan is het goed dat er zoveel mensen om je heen een beschermende laag, een beschermende huid voor jou willen zijn.

Soms lijd je aan huidvraat omdat je in verhoudingen zit die jullie opvreten. Een slepend conflict, alsmaar weer dezelfde irritaties. Soms voelt je werk als huidvraat omdat het al lang niet meer bij je past. Soms blijven zorgen aan je vreten. Noem maar op.

Huidvraat, kan op zo vele manieren de kop opsteken. En ook als je breder kijkt, misschien is ook het verdwijnen van het overstijgende uit onze samenleving een vorm van huidvraat. Leven we in een schraal land van maakbaarheid en materie, en zouden we ‘twee muildierlasten aarde’ uit een heilig land goed kunnen gebruiken.

‘Heb medelijden met ons’, roepen de tien mensen. En omdat het dus al lang niet meer om de ziekte zelf gaat, zegt Jezus: ‘Ga u aan de priesters laten zien.’ En terwijl ze op weg gaan worden ze genezen.

Lepra kan je genezen met een cocktail van antibiotica, maar voor huidvraat heb je een heel ander cocktail nodig. Je hebt mensen nodig die hun priesterschap oppakken en die jou helpen om te zien dat jij gewild bent en dat in jouw vel God oplicht. Je hebt mensen nodig die niet op afstand blijven, maar die dichtbij komen en die jouw wonden bedekken. Je hebt nodig dat jijzelf en de anderen hun pantser afdoen, dat je kwetsbaar mag zijn omdat je bij elkaar in goede handen bent. We hebben nodig dat we de schrale grond voor elkaar tot goede aarde maken, dat we elkaar helpen om te worden wie we zijn.

Afgelopen vrijdag was het coming out dag, laten wij ervoor uitkomen dat jij en ik, dat wij allemaal bestemd zijn om te worden wie we zijn. Dat je goed in je vel zit omdat, hoe gek je vel er ook uit mag zien, God in jou oplicht.

Ekkehard Muth, 13 oktober 2019

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *