Sta op en schitter, je licht is gekomen

Lezingen: Mat 2, 1-12 (Jes 60, 1-6); Driekoningen

In het boek De koning op een ezel van Nico ter Linde zitten de evangelisten Lucas en Matteüs denkbeeldig bij elkaar. Bij een glaasje wijn zitten ze te overleggen hoe je toch het verhaal van Jezus het beste kan vertellen. Hoe kan je het beste vertellen dat God mens geworden is?

Beide zijn ze het erover eens dat de geboorte in Bethlehem plaats moet vinden. Het is een dorpje van niks, maar bij de profeet Micha staat: Uit jou, Betlehem in Efrata, te klein om tot Juda’s geslachten te behoren, uit jou komt iemand voort die voor mij over Israël zal heersen Bovendien is Bethlehem de plaats waar koning David vandaan komt. En onder de heerschappij van David was het al een beetje zo alsof de hemel op aarde was gekomen.

Maar over het vervolg gaan de meningen van Lucas en Matteüs toch uiteen. Lucas vindt dat duidelijk moet worden dat Jezus de messias is niet alleen voor de joden, maar voor álle mensen. En dat kan je dat het beste laten zien door gewone mensen aan bod te laten komen. De eersten die het te horen krijgen dat zijn dus niet de notabelen, maar gewone herders.

Matteüs is heel erg thuis in de heilige schriften, en hij kent ook een beetje zijn pappenheimers, de gelovige joden die de schrift tot achter de komma uitpluizen. Voor hen moet duidelijk worden dat Jezus degene is die in de heilige schrift aangekondigd wordt. Zijn evangelie van de geboorte van Jezus moet voortborduren op het visioen wat de profeten al eeuwenlang verkondigen. En daarbij denkt Matteüs onder andere ook aan onze eerste lezing uit Jesaja: “Sta op en schitter, je licht is gekomen, over jou schijnt de luister van de Heer… Volken laten zich leiden door jouw licht, koningen (!) door de glans van je schijnsel.” Er moeten dus koningen komen. En hij weet ook precies hoe het verder gaat: “een vloed van kamelen zal je overspoelen, beladen met wierook en goud,” de symbolen voor een geestelijk en materieel rijk leven. En Matteüs verzint er nog mirre bij waarmee de doden gebalsemd worden, want dit rijke leven zal ook met de dood niet ophouden.

In het boekje van Nico ter Linden besluiten Matteüs en Lucas uiteindelijk dat ze dan maar ieder hun eigen kerstverhaal opschrijven. Jammer eigenlijk dat Matteüs en Lucas nooit echt bij elkaar gezeten hebben, want in feite passen hun beide kerstverhalen zo goed bij elkaar dat ze er eigenlijk één gemeenschappelijk verhaal van hadden moeten maken. Maar wat zij niet voor elkaar gekregen hebben, dat hebben wij intussen wel gedaan: in onze kerststal staan de herders en de koningen gewoon eendrachtig bij elkaar rond de kribbe.

Hoe kan je toch het beste vertellen dat de Messias geboren is? — In de denkbeeldige ontmoeting tussen Matteüs en Lucas komen ze er niet uit. Misschien moeten wíj dan maar bij hen aanschuiven. Hoe kan je toch het beste vertellen dat God mens geworden is? “Sta op en schitter, je licht is gekomen.” Bij de één staan de herders en volgen het licht, en bij de ander de koningen. Maar het duidelijkste wordt het waarschijnlijk wel als wijzelf het licht volgen.

Sta op en schitter. Wat is jouw licht, wat is jouw ster die jou op weg doet gaan? Al gauw denken we dan aan grote idealen, de wereldvrede bijvoorbeeld of dat alle vluchtelingen naar huis kunnen terugkeren. En misschien dachten de drie koningen stiekem ook dat de ster hen naar iets groots en overweldigends zou leiden. Maar het grote begint bij God altijd in het kleine, het begint in een krakkemikkige stal in een dorpje van niks. Het begint met een pasgeboren kindje in een kribbe. Het begint met een mens, of die nu herder wordt of koning. — Het begint bij jou, bij mij.

Wat is jouw licht, wat is jouw ster die je op weg doet gaan? Misschien heeft je wel goede voornemens voor 2014 en zijn die het licht dat je wilt volgen. In de top-10 van goede voornemens staan bijvoorbeeld: afvallen en meer bewegen, meer tijd besteden aan familie en vrienden, stoppen met roken, vrijwilligerswerk doen en vaker anderen helpen… Maar misschien wil je gewoon een goede moeder of een goede vader zijn voor je kinderen, of een betrouwbare vriend, of probeer je sowieso om eerlijk en oprecht met anderen om te gaan. Misschien wil je wat meer uit je talenten halen, iets waar je heel goed in bent verder ontwikkelen om daarmee niet alleen jouw leven, maar misschien ook het leven van anderen wat lichter te maken.

En als je denkt dat er geen ster is die jou nog gaande kan houden en dat jouw weg toch in de duisternis blijft omdat je misschien ziek bent of omdat je niet knap en flitsend of groots en meeslepend bent. Kijk dan maar of er niet anderen zijn die jouw ster wel kunnen zien. Mensen die jou toch zien schitteren, die graag bij jou in de buurt zijn omdat jullie misschien een diepere verbondenheid ervaren.

Hoe kan je toch het beste vertellen dat God mens geworden is? Jesaja schrijft: “Sta op en schitter, je licht is gekomen.” Lucas vertelt dat gewone herders schitteren in het licht en opstaan; en Matteüs vertelt dat koningen opstaan om de ster te volgen. Maar het duidelijkst wordt het nog als we zelf op weg gaan.

Sta op en schitter, je licht is gekomen.

Ekkehard Muth

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie