Klimaatprotest

Door Bence Damokos – Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=76140317

Lucas 6, 17; 20-26 Jeremia 17, 5-8

Een week geleden donderdag zat ik eind van de middag in de trein van Utrecht naar huis. Het viel meteen op dat er bijzonder veel scholieren in de trein zaten. Die kwamen allemaal terug van de klimaatdemonstratie in Den Haag. Twee van hen kwamen erbij zitten. ‘Lekker in Den Haag geweest?’, vroeg ik, ‘Ja’, ‘En hoe was het?’ ‘Het was geweldig, het was goed om erbij geweest te zijn.’ ‘Wat goed’, zei de vrouw tegenover me.

Ik merkte dat bij de volwassenen in de trein een dubbel gevoel ontstond. Aan de ene kant iets van schaamte, want eigenlijk hadden wij ook op het Malieveld moeten staan, tenslotte zijn wij de generatie die op het gebied van het milieu veel te veel water bij de wijn doet; en aan de andere kant een gevoel van trots en van bemoediging, met zo’n generatie jongeren komt het heus goed met onze wereld.

’s Avonds op het nieuws kon je zien hoe de demonstratie geopend werd. Vanaf het podium riep de jonge spreekster: ‘Waarvoor zijn wij gekomen? Wij zijn gekomen voor de verandering!’ — Wat een energie en wat een bevlogenheid. ‘We zijn gekomen voor de verandering.’ Maar ook hier weer proef je dat dubbele gevoel, aan de ene kant: de inspiratie die ervan uitgaat, oh ja, diep van binnen wil ik die verandering eigenlijk ook. En aan de andere kant: wat word ik toch oud, ik heb me al veel te veel gesetteld in mijn comfortabele leventje.

Intussen zijn de scholieren bij premier Rutte en bij minister Wiebes in het Torentje geweest, en tegenover de twee meest gewiekste onderhandelaars hebben ze zich staande weten te houden. Jezus heeft het in onze lezing over profeten. Met zo’n profetische generatie in aantocht komt het wel goed met onze wereld.

Ik denk sowieso dat het hier nog weleens om veel meer kan gaan dan alleen om de klimaatdoelen. Deze beweging van jongeren in Zweden, België, Duitsland, Frankrijk en Nederland zou wel eens het begin kunnen zijn van een heel nieuw denken. — Een nieuw denken, een omslag van denken, dat je ook in onze lezingen terug kunt vinden. Daar wordt deze omslag aangegeven met de verandering van vertrouwen in de wereld naar vertrouwen in God.

Er wordt een beetje een zwartgallig beeld geschetst van de wereld. Daar heersen armoede, honger, geween en tandengeknars. En wie op de mens vertrouwt komt bedrogen uit, laat staan wie op zijn eigen kracht vertrouwt, die zal ten onder gaan. En nog erger vergaat het hen die zich lekker gesetteld hebben in hun comfortabele leventje, die rijk en verzadigd zijn en bij wie het verlangen naar verandering al lang gedoofd is. —

Hoe zou het toch zijn als dit vertrouwen in de wereld verandert in vertrouwen in God. Dan zal je zijn als een boom aan levend water, nooit zul je droogte ervaren, en je zult eeuwig vrucht dragen. Dan zul je lachen en gelukkig zijn.

De kracht van bijbelverhalen is dat zij voor jouw en onze eigen tijd geschreven lijken te zijn. Hoe zou het toch zijn als ons vertrouwen in de maakbaarheid, ons vertrouwen in de marktwerking en ons neoliberale vertrouwen dat als iedereen maar voor zijn eigenbelang gaat, dat we dan uitkomen bij een samenleving waar iedereen voldoende tevreden is — hoe zou het toch zijn als dit zou veranderen?

Als dit toch zou veranderen in het vertrouwen dat we het overstijgende nodig hebben, dat veel maakbaar is maar dat ons nog veel meer geschonken wordt, dat ons bestaan veel meer is dan wat we kunnen kopen of betalen, en dat ons leven pas echt rijk wordt als we ons eigenbelang juist opzij zetten. — ‘We zijn gekomen voor de verandering.’ Is dat niet de verandering waarvoor ook wij hier op zondag bij elkaar komen?

Hoe vaak ervaar je die verandering niet zelf, dat je meer kracht krijgt dan je van jezelf had. Dat zelfs als je niks meer kunt de ander jou voor geen goud zou willen missen. Dat dingen soms heel anders gaan dan je zou willen, maar dat het uiteindelijk nog beter voor je uitpakt dan wat je oorspronkelijk dacht. Dat je je angsten kunt overstijgen. Dat waar je elkaar altijd in de tang hebt gehouden er opeens toch een opening komt. Dat je oude verlangen naar verandering weer aan het licht komt en het je lukt om heel anders tegen jouw leven aan te kijken.
Dan maak je dezelfde ommezwaai als in onze lezingen. Je vertrouwen in de wereld, in de materie en in jezelf verandert in vertrouwen in wat je geschonken wordt en in wat jouzelf overstijgt.

Nu zijn de scholieren nog te jong voor dit soort ervaringen, en hun klimaatprotesten zijn waarschijnlijk ook niet ingegeven door dit soort christelijke of bijbelse waarden, en toch zou het weleens kunnen zijn dat het precies dit verlangen naar verandering is dat hen voedt. Dan mogen de kerken bij hen weliswaar helemaal niet in beeld zijn, en ze zullen over de verandering waarvoor ze staan ook niet gelijk spreken in termen van ‘vertrouwen in de wereld en vertrouwen in God’, maar hier lijkt een beweging op gang te komen die uit precies hetzelfde verlangen geboren is. Het verlangen naar verandering. Het verlangen dat we niet blijven ronddraaien in de materie van deze wereld, maar het verlangen dat je meer bent dan wat je zelf kunt, dat je meer bent dan je marktwaarde en dat ons leven rijker is dan alleen maar de optelsom van je eigenbelang.

Dat we de verandering telkens weer opnieuw mogen meemaken.

Ekkehard Muth, 17 februari 2019

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *