Vol verwachting

Lc 3, 10-18, Profeet Sefanja 3, 14- 18a

Afgelopen week ontving ze de P.C.Hooft-prijs voor haar klein, maar fijn proza-werk: 98 jaar: Marga Minco. ‘Het bittere kruid’ was haar doorbraak, maar ik herinner me een scene uit haar eerste roman ‘een leeg huis’ uit 1966. Zij is op bezoek bij een bevriende schilder en terwijl hij bezig is met een schilderstuk, kijkt zij naar zijn bewegingen: zijn dansende handen, zijn speurende ogen, zijn gespannen lichaam, en dat ontroert haar.

Hij krijgt haar belangstelling in de gaten, loopt naar haar toe en wil haar omarmen….. ‘Ach man’ denkt zij, ‘besef je dan niet dat ik alleen maar naar je keek, omdat het mooi is om iemand zo te zien opgaan in zijn werk?’

Ontroering om de overgave waarmee mensen hun gewone alledaagse dingen goed doen; dat besef deel ik en u hopelijk ook, met Marga Minco. De bijna instinctieve, niet bedachte toewijding, een ernstige en tegelijk lichte aandacht voor wat nú gedaan moet worden.

Aan kinderen is dat af te zien als ze bijvoorbeeld hun muziekinstrumentje bespelen, of voetballen. Ze hoeven niet gezien te worden, daar doen ze het niet om, ze doen het nergens om. Maar volwassen mensen hebben dat vaak ook nog. Als iemand bijvoorbeeld helemaal opgaat in zijn pianospel, of in zijn zang. Een hartstocht om goed te zijn, om kleine alledaagse dingen goed te doen: goed te koken, een tafel mooi dekken, een vriendelijk gezicht, een goed woord voor onbekenden. Zulke mensen kom je overal tegen: op scholen, in de bus, in de winkel, onderweg, in het ziekenhuis.

Als voorbeeld een stukje uit een brief van iemand die een riskante niertransplantatie moest ondergaan. Hij beschreef zijn ervaringen rond deze ingreep, zijn twijfel en zijn hoop. En dan, na de geslaagde operatie, lezen we: ‘Er zit een zuster naast mijn bed. Haar gezicht straalt, en ze is minstens even blij en opgelucht als ik. Sindsdien noem ik haar ‘Zuster Sam-Sam’, omdat we het samen die nacht gered hebben. Zij is voor mij het symbool van al die goede en lieve mensen die altijd maar voor je klaarstaan. Weet je…. Het kan best zijn dat het met de wereld nog lang niet goed gaat, maar deze ervaring ontneemt mij niemand!’

Volgens mij is dit helemaal wat Johannes bedoelt als de mensen hem vragen wat ze moeten doen om de weg te banen voor de Messias. Hij houdt hen geen hoogdravende idealen voor, maar hij roept hen op om de gewone dingen goed te doen. Natuurlijk zijn er veel problemen in de wijde wereld, maar ga eerst eens na, lijkt Johannes te zeggen, wat er mis is in je eigen omgeving, en doe er wat aan. Neem je eigen kleine verantwoordelijkheid op, vóórdat je gaat werken in het groot. Ieder radertje in de samenleving is belangrijk en niemand is te min.
Zo nam Johannes de mensen in bescherming op wie werd neergekeken om hun beroep of om hun gedrag. In zijn tijd waren dat bijvoorbeeld de tollenaars en de Romeinse soldaten.

Ook in onze tijd zijn er mensen over wie met minachting of met vóóroordelen wordt gesproken vanwege bijvoorbeeld hun kleur, status of beroep. Ergens kwam dat afgelopen week ook aan de orde op de TV in die merkwaardige realityreeks ‘Bad Habits, Holy Orders’. Vijf wereldse meiden en een aantal zusters in habijt trokken samen de stad in en schaatsten op de ijsbaan. Op de meiden werd door sommigen met dédain neergekeken vanwege hun sexy uiterlijk, wat hen wel boos maakte. De zusters werden hier en daar wat uitgelachen, maar dat waren ze gewend. Door deze onverwachte lotsverbondenheid konden de zusters die meiden wat leren: hé, ze denken wat min over jou, maar laat je niet kisten. Binnen ín jou zit een glanzende kern en vandaaruit kun je kleine dingen goed doen. En dat merkten die meiden ook toen ze gingen meehelpen met de werken van barmhartigheid van de zusters. Een luisterend oor voor een bejaarde, of een helpende hand voor een dakloze. Zó leren de zusters die meiden precies wat Johannes zijn mensen leerde, die niet zo goed bekend stonden en niet goed wisten wat ze moesten doen. Wie je ook bent, ook jij hebt een talent om kleine dingen goed te doen. Dus wantrouw jezelf niet! ‘Wat moeten wij doen om de weg te banen voor de Messias? ’

Mag ik nog één voorbeeld geven: dat van de fakkeltochten die op kerstavond in verschillende steden gehouden worden: Tilburg, Eindhoven (helaas niet in Nijmegen); fakkels voor vrede en verdraagzaamheid, en tégen discriminatie en zinloos geweld.

Duizenden deelnemers die ophoog klimmen uit de putten vol pessimisme, waarin duisternis sterker geacht wordt dan licht. Met geestdrift en vuur verlichten zij de donkere wereld. ‘In mijn eentje voel ik me zo klein, zo tekort schieten’, zei iemand ‘maar samen in die zee van licht verandert dat gevoel in een kracht die zich wil inzetten voor een betere samenleving’.

Dit is de blijde boodschap van Johannes aan allen die op zoek zijn naar licht; dat ze kracht zullen ontvangen om te doen wat gedaan moet worden.

Joost Koopmans osa, 16 december 2018

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *