Knopen

Lukas 1, 39-56 Mariahemelvaart 2018

Paus Franciscus heeft in zijn kamer een bijzondere afbeelding van Maria hangen. Namelijk een schilderij met de naam ‘Maria Knotenlöserin’, Maria die de knopen ontwart. Het is een schilderij uit 1700 van Johann Georg Melchior Schmidtner in de bedevaartskerk Sankt Petrus am Perlach in Augsburg.

Het is duidelijk geïnspireerd door onze eerste lezing uit de Apokalyps, het laatste boek in de bijbel waar in grote beelden een mythologische wereld geschetst wordt. Maria ‘bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren om haar hoofd.’ Met haar voet houdt zij ‘de grote draak, de slang van weleer’ in bedwang, dus ‘de duivel of Satan, die de hele wereld misleidt.’ Als je goed kijkt zie je dat ook een knoop in de slang zit. Maar alle knopen worden door Maria met grote concentratie en geduld ontward.
Er wordt verteld dat paus Franciscus dagelijks bij Maria Knotenlöserin bidt, want hij heeft wel heel wat knopen te ontwarren.

Wat zijn de knopen in jouw leven? Waarmee zit jij in de knoop? Je hebt misschien zorgen en het lukt je maar niet om al die ingewikkelde toestanden te ontwarren. Misschien ben je verstrikt geraakt in verhoudingen die niet goed zijn, en hoe meer je probeert om er samen uit te komen hoe meer raak je verwikkeld in misverstanden en verkeerd begrepen bedoelingen. Je bent misschien bang voor wat er komen gaat en de angst snoert je de keel dicht. Je zou zo graag eens vrijuit willen leven, maar dat wat je ooit aangedaan is zit als touw om je voeten zodat je alsmaar weer struikelt. Misschien ben je ziek en het liefst zou je de banden van je ziekte één voor één willen ontwarren en van je afschudden. Je zou willen dat het allemaal een beetje gladjes verloopt, maar dan zitten er toch weer knopen in waar je leven aan blijft hangen. — Ik denk dat Maria Knotenlöserin wel bij ieder van ons aan het werk zou kunnen.

Maria is bij Elisabeth, de vrouw van Zacharias. Ook zij is op een wonderbaarlijke manier zwanger, zij zal de moeder worden van Johannes de Doper. Als Maria binnenkomt begint de nog ongeboren Johannes te trappelen, en Elisabeth roept: Wees gegroet Maria, vol van genade, de Heer zij met u, Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is Jezus, de vrucht van uw schoot. — Dat is ons ‘Wees gegroet’ geworden, waarmee we Maria telkens weer bij ons ontvangen — En Maria antwoordt met haar beroemde Magnificat, ‘mijn ziel prijst en looft de Heer…’

En in dat lied ontwart zij één voor één de knopen van de wereld: De groten der aarde, degenen die zichzelf zo vreselijk belangrijk vinden, maar die ondertussen als knopen in de weg zitten — die knopen worden ontward en de kleine mensen worden weer gezien. Heersers die de wereld gebonden houden, die de levens van de mensen zo insnoeren dat ze geen kant op kunnen, en die zelf vastgebonden zitten op het pluche — ook die knopen worden ontward, de heersers worden van hun troon gestoten. Dat we ruim voldoende eten en goederen hebben, maar dat er alsmaar weer knopen zitten in de verdeling zodat mensen moeten honger lijden, en zodat mensen in armoede moeten leven. Ook die knopen worden ontward. Hij overlaadt de mensen met gaven, ‘maar rijken stuurt hij weg met lege handen.’

Het zijn de knopen van egoïsme, hebzucht en macht. Ikke eerst, en ik wil alsmaar meer spullen, en ik wil heersen. Als je je afvraagt: wat is er mis in deze wereld, dan zijn dit wel de drie hoofdknopen die het alsmaar weer verstieren. Misschien zijn dat ook de drie knopen, die op het schilderij van Maria Knotenlöserin bijzonder duidelijk te zien zijn.

Met de eerste is Maria al bezig en de volgende komt zo aan de beurt. En daaronder in die kluwen, daar zitten al jouw knopen, mijn knopen, en de knopen van ons allemaal. Maria-die-de-knopen-ontwart gaat gestaag door.

Wie weet knoopt zij ook in jouw leven zo menige knoop open. Helpt zij ons om de knopen binnen onze kerkgemeenschap te ontwarren. Misschien worden de verhoudingen waarin je verstrikt bent geraakt wat losser en komen jullie er samen uit. De angst die jou de adem ontnam, blijkt misschien uiteindelijk nergens voor nodig en gaat die knoop weer open. Misschien laten de touwen van de beschadigingen aan je ziel toch uiteindelijk los en kan je weer vrijuit bewegen. Wie weet laten de banden van je ziekte wat minder striemen na. En misschien laten wat knopen los zodat je leven weer wat gladder verloopt.

Paus Franciscus bidt dagelijks bij Maria-die-de-knopen-ontwart. Maria laat ons niet in de steek, vol aandacht en geduld gaat zij gestaag door.

Ekkehard Muth, 19 augustus 2018

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *