Geen macht, maar dienende liefde

Augustinusviering

Lezing: Uit een tractaat van Augustinus: ‘Onderlinge hoogachting’.
Evangelie: Marcus 1, 21-28: ‘Het gezag van Jezus’

Gezag kun je op 2 manieren uitvoeren:

  • autoritair, zo in de trant van ‘Befehl ist Befehl’; dit is macht!
  • of dienstbaar, waarbij de liefde, de aandacht voor de ander centraal staat.

Het Evangelie geeft daar een goed voorbeeld van. Aan de ene kant staan de Schriftgeleerden . Wat zij verkondigen is wel waar, maar het overtuigt niet, omdat hun hart ver verwijderd is van hetgeen zij met de mond verkondigen. Er is een breuk tussen hun hart en hun mond. Zij pronken met hun geleerdheid, en daardoor is de innerlijke eenvoud in hen zoek. Zij willen mensen de wet voorschijven , en leggen hen daarmee een last op die onderdrukkend werkt. Ze hebben `t wel voor het zeggen; het zijn immers deskundigen. Maar in wezen hebben ze niets te zeggen, omdat hun kennis niet tot wijsheid uitgroeit. Zij zijn wel iedereen de baas in de uitleg van de Schrift, maar omdat ze zelf niet naar de voorschriften leven, hebben de mensen geen vertrouwen in hen. Het verlangen naar iemand die hen van deze druk komt bevrijden, groeit met de dag.

En dan verschijnt Jezus op het toneel. De manier waarop Hij in het leerhuis van de synagoge uitleg geeft aan de oude verhalen , dwingt ontzag af. De zoekende mensen hebben het meteen door: hier staat een rechtvaardige. Het is alsof Hij hun geest reinigt en hen met een nieuw hart leert luisteren. De genezing van iemand met een bedorven geest is er als het ware het voorbeeld van. De nieuwe leer klinkt niet alleen mooi en fris, maar blijkt ook bevrijdend te werken. Een nieuwe leer met gezag, die mensen geneest van duivelse dwang: zulke leraren heeft ook de kerk nodig. Helaas praten veel kerkelijke leiders over de hoofden van mensen heen; ze raken het hart niet. Ze hebben macht, maar geen echt gezag.

In tegenstelling hiermee zegt Augustinus in zijn Regel: ‘Degene die een overheidsfunctie heeft, moet zijn geluk niet zoeken in de macht waarmee hij kan domineren, maar in de liefde waarmee hij dienstbaar kan zijn’ . Bij Augustinus is een leidinggevende iemand die luistert naar mensen , en samen met hen naar wegen zoekt die perspectief bieden. Een Augustijnse geloofsgemeenschap wordt dus geleefd in een rechtstreekse wisselwerking van bestuur en pastor met de mensen erom heen.

Wij zijn samen op weg naar God. Wij zijn geen consumenten van de gemeenschap, maar mede-dragers. Machthebbers leggen mensen zware lasten op de schouders en houden hen het liefst klein. Maar wie zijn overheidsfunctie uitoefent in liefde, schept een sfeer waarin mensen niet bang hoeven te zijn , maar zich thuis mogen voelen , in ons geval, in de kerk. Jij bent hier welkom, of je nu een hele of een halve katholiek bent, een gelovige of een twijfelaar, zus of zo geaard en in `t leven gevaren. Met zijn allen hopen we en werken we er aan dat de oerverhalen hier zó verteld, vertaald en gezongen worden, dat ze weer leven geven en onze geest reinigen. Geen afgezaagde woorden die niemand raken, maar een nieuwe leer met gezag!

Joost Koopmans osa , 28 januari 2018

NB De lezing van Augustinus is genomen uit de brochure ‘‘Dienende Liefde’’ van de Augustijnse Beweging waarin nog 12 andere teksten van Augustinus over leiderschap zijn opgenomen; de brochure is voor € 1,= verkrijgbaar bij Annemieke Pacilly of via augustijnsverband@gmail.com.

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie