Mijn juk is zacht

Picture by mtsofan on Flickr.

Matteüs 11, 25-30
Dank aan Karel die mij wees op de preek van Augustinus over onze lezing. Daarin zegt Augustinus: ‘De last van Christus is zo licht dat die je niet neerdrukt maar zelfs ondersteunt. Als je de last van Christus aflegt heb je het juist zwaarder.’

En inderdaad, het zijn troostende woorden die jou ondersteunen: ‘Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, ik zal jullie rust geven; mijn juk is zacht en mijn last is licht.’ — Wat kan je daarnaar verlangen: niet meer tegen die ziekte hoeven te vechten, niet meer je hart moeten vasthouden, niet meer die verziekte situatie waarin je moet proberen te overleven, niet meer die zorgen, niet meer dat drukkende verdriet, niet meer jezelf bij elkaar rapen en toch maar weer doorgaan. Maar de last van je schouders laten glijden, niets meer hoeven, loslaten, je overgeven en je laten vallen.

Niet meer neergedrukt worden maar juist ondersteund. Uit die boze droom ontwaken en wakker worden in een volstrekt andere wereld.

Als je een beetje meeleest wat er voor en na onze lezing staat, dan heb je de indruk dat Matteüs allerlei briefjes met uitspraken van Jezus op tafel heeft liggen die hij nu bij elkaar raapt. En dat doet hij in een tijd waar het bij elke nieuwe heerser weer opnieuw de vraag was: Hoe zwaar zal zijn juk weer zijn? Hoeveel belasting moeten we betalen, hoeveel zullen we weer voor hem moeten werken, hoelang zullen onze mannen in zijn leger weer dienst moeten doen. — Het was een tijd dus, waar het de gewoonste zaak van de wereld was dat je gebukt ging onder een juk.

‘Mijn juk is zacht en mijn last is licht’ klinkt dan heel revolutionair in de oren van die tijd. Het is iets volstrekt nieuws, een totale omwenteling en een heel andere wereld.

Tegenwoordig kennen we dat gelukkig niet meer dat je gebukt gaat onder het juk van je overheid. En misschien is daarom ons verlangen naar een andere wereld wat op de achtergrond geraakt. Zeker als het ook nog eens om een andere wereld gaat die alleen in overstijgende zin in het geloof bestaat.

Maar soms denk ik dat dit juist wel het nieuwe juk is van onze tijd. Namelijk het juk dat we ons beperken tot een platte wereld, dat we ons beperken tot een leven waar alleen telt wat er zogenaamd echt materieel tastbaar is. Het juk dat ons met de neus op de feiten drukt en geen ruimte meer geeft aan het overstijgende. Vaak op vakantie kom je in landen waar geloof nog een vanzelfsprekend onderdeel is van de samenleving. Hier in Nederland is dat helemaal verdwenen. En soms vraag ik me af: hoe kan je toch leven met alleen het hier en nu? Met alleen de platte feiten, zonder idee van het overstijgende? Dan heeft Augustinus helemaal gelijk: als je de last van Christus aflegt, heb je het dan juist niet zwaarder.

Natuurlijk blijft in de tastbare wereld je ziekte aanwezig, je zorgen en je verdriet lossen niet zomaar op. Maar hoe moet je toch leven als je geen verder perspectief hebt dan dit? — Vroeger ging je gebukt onder het juk van je heer, nu kan je gebukt gaan onder het juk wat het leven plat wil maken.

En misschien is dan het revolutionaire van nu dat je toch je rug recht zodat je ook kunt zien wat de feiten overstijgt. Het gaat in ieder geval tegen de tijdsgeest in als je naar de kerk gaat en leest: ‘Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, mijn juk is zacht en mijn last is licht’, en als je dan ook nog merkt dat je daardoor toch op de een of andere manier kracht krijgt om door te gaan. Dan ben je inderdaad bezig met iets volstrekt nieuws en met een geheel nieuwe wereld. Dan lukt het je om, zeg maar, je bestaan onder het juk en je bestaan boven het juk met elkaar te verbinden.

Dan, zegt Augustinus, wordt je juk zo licht dat het je ‘niet neerdrukt maar zelfs ondersteunt.’ En hij gaat verder: ‘Als je de last van Christus aflegt heb je het juist zwaarder. Ja, broeders en zusters, dat lijkt u onmogelijk, maar dat is het niet! Misschien kan ik een concreet voorbeeld vinden waardoor u ziet wat ik bedoel.

Ook dat voorbeeld is wonderlijk, ja eigenlijk ongelooflijk. Kijk eens naar de vogels. Elke vogel heeft vleugels. Let eens op hoe zij hun vleugels ineenvouwen als ze landen om te rusten. Ze leggen ze dan zogezegd langszij. Denkt u dat ze door die vleugels zwaarder worden? Als je dat gewicht eraf haalt storten ze neer! Hoe lichter hun last, hoe minder ze kunnen vliegen. Goed, je ontneemt hun de last, zogenaamd uit medelijden. Maar als je echt medelijden hebt laat je die vleugels zitten. En als de vleugels al gekortwiekt zijn, moet je ze weer laten groeien. Dan neemt hun gewicht toe en kunnen ze weer wegvliegen.’

‘Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan; mijn juk is zacht en mijn last is licht.’ — Het is een last die jou ondersteunt. Moge het zo zijn.

Ekkehard Muth, 9 juli 2017

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *