Maria-hemelvaart

Lucas 1, 39-56
Ik ben helemaal geen voetballer, maar ik heb ontzettend genoten van het vrouwenvoetbal. Waarschijnlijk is me de helft ontgaan van wat er allemaal voetbaltechnisch op het veld gebeurde, maar ik vond ze heel goed spelen, creatief en verrassend. Maar waar ik vooral van genoten heb was dat zij als team speelden. Het was geen verzameling van elf ego’s, maar ze vormden echt een ‘mannschaft’, ook al is dat in dit verband het verkeerde woord. Ze vochten voor elkaar, wat de een liet liggen ving de ander weer op, en ze haalden in elkaar het beste naar boven. En vooral: geen macho-gedrag en geen op-je-borst-klopperij. En de keren dat Shanice van de Sanden het publiek opzweepte om harder te juichen voelde je dat het niet om haar zelf ging, maar om het hele team.

Op facebook werd de column uit de NRC van Youp van ’t Hek gedeeld: ‘Wat een verademing. Gewone wijven met gezellige paardenstaarten. Geen aanstellerige kapsels en zonder zielige tatoeages. En geen hooligans. Daarbij liggen ze gelukkig ook niet steeds op de grond te kermen omdat hun enkeltje au-au doet. Net als dat ze niet voortdurend bij de scheids jengelen om een rode kaart voor iemand van de tegenpartij. Gewoon voetbal zoals voetbal ooit bedoeld is.’

Hoe zou de wereld eruit zien als ze niet door alpha-mannetjes geregeerd werd maar door vrouwen? Hoe zou onze kerk eruit hebben gezien als het in de afgelopen tweeduizend jaar niet zo’n mannelijke aangelegenheid was geworden? Rondom de geboorte van Jezus worden drie liederen overgeleverd: De lofzang van Zacharias, de lofzang van Simeon en de lofzang van Maria, die we net gelezen hebben. Alle drie de lofzangen zijn vaste onderdeel van de getijdengebeden in de kloosters. ’s Ochtends in de Lauden klinkt het Benedictus, de lofzang van Zarachias, laat in de middag in de vespers het Magnificat, de lofzang van Maria, en ’s avonds voor het slapengaan het Nunc dimittis, de lofzang van Simeon.

Wat daarbij opvalt is dat de beide mannen het hebben over de grote lijnen. Over de redding die God al van oudsher heeft toegezegd, over zijn volk Israël, en over het consistente beleid van God. Maria heeft het over wat er concreet gebeurt. De mannen hebben het over ideeën en ideologieën, maar de vrouw kijkt naar je dagelijkse leven en wat het met jou doet; namelijk:

God heeft oog voor de kleinste mensen, de machtigen stoot hij van hun troon en wie gering is geeft hij aanzien; wie honger heeft, overlaadt hij met gaven, maar rijken stuurt hij weg met lege handen; hij trekt zich het lot aan van zijn mensen en zij zullen leven in barmhartigheid.

De voetbalmannen in hun te dikke auto’s die zonder blikken of blozen door een fout regime uit een woestijnstaat 222 miljoen laten neertellen, stuurt hij diezelfde woestijn in. De Maduro’s, Bouterse’s, Assad’s, Trump’s, Poetin’s en Kim Jong-un’s worden van hun tronen gestoten en de kleine mensen krijgen het voor het zeggen. Degenen die het werk doen, die er zijn voor hun kinderen, die voor elkaar zorgen, en die naar beste weten en geweten een goed mens proberen te zijn, zij krijgen aanzien. De mensen die uitgebuit worden, die geen leven hebben, de vluchtelingen, zij zullen leven in barmhartigheid. —

Het is geen toeval dat dit lied door de vrouw in het drietal gezongen wordt. Maria zingt niet over de theoretische onderbouwing van de heilsdaden van God, maar Maria brengt God gewoon naar het dagelijks leven.

We vieren vandaag weliswaar Maria-ten-hemel-opneming, maar daar zit weer het gevaar in dat we haar samen met God in de hoge hemel opsluiten. We zouden deze dag veel beter God-ter-aarde-opneming kunnen noemen. Want dat is het wat Maria doet. Dat doet ze in haar lied: zo ziet de wereld eruit als God ten aarde opgenomen wordt. En dat doet zij zelfs lijfelijk. Zij neemt God ten aarde op door van Hem zwanger te raken en Hem als mens te baren.

Op de achtergrond van het EK vrouwenvoetbal en gezien onze heel erg mannelijke kerkgeschiedenis lijkt het op het eerste gezicht een man-vrouw-kwestie. Maar de vraag is of God daarmee wel zo gediend is. Zoals zo vaak heeft de katholieke traditie daar een goede oplossing voor bedacht — een oplossing die trouwens onverwachts misschien ook in de LHBT-discussie goed van pas zou kunnen komen — Het is namelijk goed katholiek gebruik om niet alleen vrouwen, maar ook mannen naar Maria te vernoemen. Want God wil door ons állen op aarde opgenomen worden; met ons, in ons en door ons. Hij wil met ons mens zijn en wij mensen mogen voor elkaar als God zijn. Hij wil in ons geboren worden — ‘eert in elkaar God’, zegt Augustinus. En hij wil door ons handen en voeten krijgen. Niet in grote theorieën en al helemaal niet pas in de hemel, maar gewoon hier en nu op de vierkante centimeter van je leven.

We vieren Maria hemelvaart, maar mogen we hier op aarde, mannen en vrouwen, allemaal Maria zijn.

Ekkehard Muth, 13 augustus 2017

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

1 Response to Maria-hemelvaart

  1. Rikie Willems Peulings schreef:

    Goh, Ekkehard, wat is je preek weer actueel!

    En een ode aan de vrouw (elijke kwaliteiten), zeker ook in de kerk!

    Afgelopen zondag kon ik niet in de kerk zijn, maar toch heel fijn en bemoedigend om je overweging wel na te kunnen lezen.

    God-ter-aarde-opneming: een hemelse gedachte! Vrede en alle goeds van Rikie

Geef een reactie