Een leefregel

Matteüs 18, 15-20

Niemand van ons verdraagt gemakkelijk kritiek.
Laten we eerlijk zijn: hoeveel mensen zijn er in uw leven die er u fouten en gebreken mogen voorhouden?
Dat zullen er niet veel zijn, en dat is heel begrijpelijk: want er is veel veiligheid nodig wil je kunnen luisteren en je verdediging laten vallen.

Daarvoor houdt het evangelie een pleidooi: dat we samen een klimaat oproepen waarin over en weer zoveel welgezindheid heerst, dat we kunnen luisteren naar elkaar, ook als het om vermaningen gaat. Daar zijn goede relaties voor nodig, waar je op gelijk niveau met elkaar omgaat. Niet meer hoog en laag, oudgediende tegenover de nieuwkomer, de ene cultuur tegenover de ander, wij tegen zij. Maar beiden bereid om elkaar aan te zien als mens, ieder met zijn eigen mogelijkheden en onmogelijkheden.

Niets schept meer ruimte, meer veiligheid, als we elkaars kwaliteiten kennen én willen noemen; maar soms lijkt het er op dat we daar moeite mee hebben. En toch, pas als je het goede in de ander kunt prijzen, zul je ook kritische noten mogen kraken, als het nodig is. En áls dat nodig is: om iemand op zijn gedrag aan te spreken, dan moet je dat ook dóen. Een voorbeeld: over de man die zijn vrouwelijke collega’s op de werkvloer vaak op een omstreden manier bejegend. In de wandelgangen wordt er wel over gesproken. Maar de man is zich van geen kwaad bewust en bazuint in het rond dat mensen elkaar juist moeten aanraken. Op een dag beschuldigt een pasbenoemde medewerker hem bij de directie van ongewenste intimiteiten. Hij wordt op het matje geroepen en om te beginnen geschorst. Later krijgt hij openlijk een berisping. Hij heeft in feite nog geluk dat hij zijn baan niet verliest. Hij is gebroken. Iedereen wist dat dit een keer zou gebeuren. Waarom zeiden ze niets? In feite lieten ze deze man in de steek, overgelaten aan zichzelf en zijn verkeerde gedrag.

Misschien heb jezelf ook weleens een moment meegemaakt dat iemand je persoonlijk aansprak op je gedrag, je manier van spreken of reageren. Misschien was het je afwijzende houding ten opzichte van iemand in je omgeving. Of het feit dat je je gezondheid verwaarloosde. Je hebt misschien niet onmiddellijk geluisterd, maar toen meer mensen je er in vertrouwen op aanspraken, ben je toch wel geschrokken. ‘In vertrouwen’ iemand iets toevoegen, met de hand van de sympathie eronder; dat is in de geest waarop Matheus schrijft over het zogenaamde ‘broederlijk vermaan’.

Het is ook een thema dat veelvuldig terugkeert in Augustinus’ werken. Hij maakt steeds een onderscheid tussen de mens en zijn fouten. ‘Bemin nooit de fouten van een persoon, maar wel de persoon zelf’. ‘Bemin je de mens, dan zul je hem ook bevrijden van zijn fouten’. ‘Als je soms verplicht bent hard op te treden, doe het uit liefde tot het goed van de ander’. Daarbij speelt een grote rol dat de ander aan je merkt, dat je niet boven hem / haar gaat staan, maar laat voelen dat het jou ook had kunnen gebeuren.

Het evangelie en in aansluiting daarop de Regel van Augustinus zijn een hartstochtelijke oproep om te binden. En het toont ons ook de kracht van het verbond. Want ‘als je met elkaar verbonden, iets vraagt, het kan zijn wat het wil, je zult het krijgen.’ Sterker nog, als je zo verbonden bent met elkaar dan is Hij – God – erbij, dan is Hij juist daar te vinden.

Hoe actueel is deze boodschap in een samenleving die vaak het tegenovergestelde tussen mensen benadrukt en daardoor aan het ontbinden is. Hoe grof kunnen mensen bijvoorbeeld via Twitter reageren op gebreken die ze bij een ander menen te ontwaren! En hoe rampzalig werkt het denken van verschillende partijen die elkaar uitsluiten! Pas als wij er ten diepste van overtuigd zijn dat we bij elkaar horen (dat we op zijn bijbels gezegd broeder en zuster zijn van elkaar) mogen en kunnen we elkaar wijzen op de weg, die we verder te gaan hebben. Daarom moeten we in onze bijeenkomsten rond Jezus Christus benadrukken wat ons bindt, en van daaruit zullen we wegen vinden om tegenstellingen te overbruggen.

Joost Koopmans osa

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

1 Response to Een leefregel

  1. Theo Thier schreef:

    De evangelische boodschap die hier wordt aangekaart is zeer het opvolgen waard, maar heeft in deze tijd van individualisme en korte lontjes de wind niet in de rug, helaas.
    Des te meer reden hem (weer) met klem aan de orde te stellen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *