Hemelvaart is ook een bevrijdingsdag

WolkenfotoLukas 24, 46-50

Vandaag vieren we in Nederland de vrijheid. 71 jaar geleden werden wij bevrijd. Ik zeg ‘wij’, niet alleen omdat ik naast het Duitse ook een Nederlands paspoort heb, maar ik zeg ‘wij’ omdat toen ook de Duitsers bevrijd werden. Bevrijd van de dictatuur en bevrijd van een krankzinnige ideologie.

En dit jaar valt Bevrijdingsdag samen met een andere bevrijdingsdag, namelijk het feest van hemelvaart. Hemelvaart is ook een bevrijdingsdag, en ik zal proberen te vertellen waarom:

Twee weken geleden gaf ik een gastles op de hogeschool in Deventer over het christendom. Op één middag mocht ik aan de studenten alles vertellen over wat christenen geloven en hoe de kerken in elkaar zitten. Daarbij vertelde ik natuurlijk over het idee van de hemel, dat we als christenen leven met het visioen van een goed en volmaakt leven voor alle mensen, en dat we dit visioen vaak ‘hemel’ noemen. En dat we ons geroepen voelen om iets van de hemel hier op aarde op te laten lichten.

Daar kwamen verrassend goede vragen over. Een student vroeg: ‘hoe weet u nou hoe het er in de hemel uitziet en wat u dan hier op aarde moet proberen waar te maken?’ Nou, wéten kunnen we dat dus niet. En je moet oppassen voor degenen die het wel menen te weten. Want vaak voelen ze zich gerechtigd om hun hemel te vuur en te zwaard te verdedigen. 71 jaar geleden werden wij bevrijd van zo’n waanidee van een hemel op aarde. En in onze tijd proberen de terroristen van IS hun idee van een hemel door te drukken met bommen en terreur.

Je moet dus niet de hemel naar de aarde willen halen. In die zin is de Hemelvaartsdag een bevrijdingsdag: als je de hemel naar de aarde haalt dan wordt het een slap aftreksel. Daarom wordt in ons evangelie de hemel ook niet opgeslokt door de aarde, maar Jezus wordt opgenomen in de hemel.

Maar aan de andere kant moet je de hemel ook weer niet ver weg in de hemel laten. ‘Dat vind ik wel bijzonder,’ zei een andere student, ’ik dacht altijd dat je hier maar zo goed mogelijk moest proberen te leven om daarna in de hemel te komen.’ — Naja, ook deze gedachte werkt in het ernstigste geval het terrorisme in de hand. Zo dachten de Duitsers ook en zo denken ook de IS-terroristen: ik help hier de hemel een handje door te vechten en door mijzelf op te blazen, en dan wacht mij in de hemel een beloning. — Als je de hemel zo naar de hemel verbant dan krijg je hier alleen maar ellende.

Tegenwoordig is de hemel ook op een heel andere manier uit onze samenleving verbannen. In het nieuwe onderzoek van ‘God in Nederland’ blijkt dat niet alleen het kerkelijke geloof verder aan het verdwijnen is, maar nu blijken ook nog alle andere vormen van spiritualiteit te verdampen. Het besef van dat we meer zijn dan zo’n aaneen-klontering van lichaamscellen, en het besef dat je leven niet alleen een aardse dimensie heeft, maar zich wellicht verder uitstrekt dan het hier en nu lijkt steeds minder te worden. — Grote delen van onze samenleving, ook de meerderheid van de studenten, leven zonder een idee van een hemel. De hemel komt steeds verder van ons af te staan.

Ook in die zin is de Hemelvaartsdag een bevrijdingsdag. We worden bevrijd van het idee dat we het alleen maar van het hier en nu moeten hebben. We worden bevrijd van het-is-zoals-het-is en van alleen-het-tastbare-telt. We worden bevrijd tot een leven wat zich boven het hier en nu uitstrekt, waarin we zo nu en dan opgetild worden en waar we dan ook weer worden neergezet om de hemel op te laten lichten.

Ekkehard Muth, Hemelvaartsdag 5 mei 2016

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie