Getuigenis Willem Pelser

Een korte getuigenis

We noemen Hem God de Vader. Vader? Zo vaderlijk was en is Hij niet als je sommige boeken uit de Bijbel leest en de situatie in de wereld van nu bekijkt. Een harde, strenge, wraakzuchtige God met een grijze of witte baard is Hij vaak in onze ogen.
Toch heeft Hij ook zijn goede kanten, kijk maar naar het evangelie van vandaag: om aan armen de goede boodschap te brengen heeft Hij mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating aan te kondigen en aan blinden het licht in hun ogen, om verdrukten in vrijheid te laten gaan.
Hoe kan het zo zijn dat God aan de ene kant die hardheid en strengheid heeft, maar aan de andere kant ook dat zachte, dat zorgzame, dat liefdevolle.

Ik denk dat we dan heel ver terug moeten in het verleden. In de oosterse wereld was in het godsbeeld het vrouwelijke oorspronkelijk aanwezig. Tot 622 v. Chr. hebben ook de oude Israëlieten in een twee-eenheid geloofd: God Jaweh en zijn vrouwelijke partner Asjera. Aan dit beeld kwam een einde toen op last van koning Josia de vrouw van God, Asjera — later Sophia of Wijsheid genoemd — lettterlijk de tempel werd uitgezet.

In het orthodoxe en rooms-katholieke christendom is Sophia — of liever Hagia Sophia (heilige wijsheid) — een naam voor de tweede persoon van de Heilige Drievuldigheid. Bij de inwijding van de Hagia Sophia in het huidige Istanbul werd de kerk gewijd aan de wijsheid van God, de Logos, die tweede persoon van de Heilige Drieëenheid, die op 25 december ter wereld kwam: de incarnatie van de Logos in Jezus Christus. “En de Logos (het Woord) is vlees geworden”, zegt de evangelist Johannes.

Zou daar die zachtere kant van God vandaan komen? De vrouwelijke kant van God?
In de loop der eeuwen is die kant van God verloren geraakt door de overheersing van het mannelijke deel van de mensheid. En in het begin van het christendom werd daar door pausen, bisschoppen en kerkvaders driftig aan meegewerkt. Vrouwen waren niet belangrijk en als het maar even kon werden zij uit de Bijbel geschreven. Teksten die men niet welgevallig vond, werden verboden verklaard en zo werd langzamerhand de vrouw totaal ondergeschikt gemaakt aan de man. De evangeliën volgens Marcus, Mattheus, Lucas en Johannes waren ‘goddelijk’. Tientallen andere (soms oudere) evangeliën, waaronder het Evangelie volgens Thomas en Fillipus en het Evangelie volgens Maria Magdalena, moesten in opdracht van de kerk vernietigd worden, omdat de inhoud niet overeen kwam met de leer zoals de toenmalige kerkleiders die wilden uitdragen. Had Jezus dan niet twaalf apostelen, allemaal mannen en geen vrouwen? En bouwde Hij niet op die mannen zijn Kerk? Ja, er zwierven wel wat vrouwen om heen, maar die waren er alleen maar voor de verzorging. Om sommige vrouwen kon men echter niet heen: de Moeder Gods Maria en Maria Magdalena. Andere vrouwen waren slechts randfiguren.
Omdat Maria Magdalena als eerste de verrezen Heer zag, kon zij niet worden weggeschreven. In de latere traditie van de kerk — met het ingebakken idee van de minderwaardigheid van vrouwen — werd zij gedegradeerd tot een boetvaardige zondares, en natuurlijk ook nog — op de koop toe — tot een prostituée.
Je doet wat, als je de voorrang van mannen wilt vasthouden!
Paus en kerkvader Gregorius de Grote zorgt uiteindelijk voor het beeld van Maria Magdalena dat sindsdien dominant is gebleven. In de zesde eeuw (591) stelde hij Maria Magdalena expliciet gelijk aan de boetvaardige zondares, de vrouw van lichte zeden uit Lucas 7. Pas in 1969 is Maria Magdalena door Paus Paulus VI gerehabiliteerd en wordt zij als heilige beschouwd.

Niks hoer die door Jezus bekeerd werd. Maria Magdalena stond op geestelijk vlak naast Jezus. Uit de Nag Hammadigeschriften blijkt dat Maria Magdalena geen vragen stelde zoals de apostelen deden, maar dat zij vragen van de apostelen juist beantwoordde: Ze was volgens de Nag Hammadigeschriften “de vrouw die het Al kende”, en volgens het ‘Evangelie volgens Fillipus’ “de vrouw die het licht zag toen alle andere leerlingen nog in het duister tastten”.

Een van de bronnen zegt zelfs, dat zij het beter begreep dan de apostelen, en dat dit jaloersheid bij de mannelijke leerlingen opwekte.
Zij werd dan ook na de verrijzenis de eerste, die de betekenis van deze Opwekking zag en het aan de apostelen ging meedelen. Maar die vonden het aanvankelijk “kletspraat”….

Waarom deze uitweiding over Maria Magdalena?
Zoals al gezegd: Maria Magdalena stond op geestelijk vlak vlak naast Jezus. Je zou haar de vrouwelijke kant van God op aarde kunnen noemen. Door alleen de mannelijke kant te benadrukken was God niet in balans. God is liefde, licht, eenheid en is vrouwelijk en mannelijk. Ook Jezus heeft dan als mens in Maria Magdalena zijn ‘soulmate’ gevonden.

De God van de Joden en Christenen heeft dus niet alleen een mannelijke maar ook een vrouwelijke kant. Altijd al gehad. Haar naam is Sophia….Sophia als vrouw van de allerhoogste God.”

Prachtig dus dat ook in ons rijke verleden God niet alleen man, maar ook vrouw is, en alles is en niet alleen maar die boze grijze man ergens in de hemel. Laten we dus dat laatste beeld maar gauw vergeten. God is meer.

En nu komt het grappige. In het Oude Testament lijkt het alsof alleen de mannelijke God ‘Jahweh’ de schepper is. Dat lijkt althans de opzet van dat verhaal. Maar wat staat er nou eigenlijk precies? Nou dit: dat Jahweh de mens schiep naar ‘Zijn’ evenbeeld, en let wel: man én vrouw schiep ‘Hij’ hen.

Willem Pelser (Effata Geloofsgemeenschap), 24 januari 2016

Dit bericht is geplaatst in Discussie. Bookmark de permalink.

1 Reactie naar Getuigenis Willem Pelser

  1. Antoine Schröder schreef:

    Voor mij was hetgeen hij vertelde een possitieve verrassing. Ik ben ook met het mannelijke Godsbeeld groot geworden, maar vond ook en vind nog steeds dat vrouwen weinig mogen in de katholieke kerk. Ik vond het fijn om te horen dat God zowel mannelijk alswel vrouwelijk is. Dat is naar mijn idee ook volmaaktheid. Maria Magdalena is door de katholieke kerk veel onrecht aangedaan. Om haar uiteindelijk als een prostitué te bestempelen gaat wel heel ver, temeer omdat dit voorkomt uit mannelijke heerschappij.

Geef een reactie