Een andere route

driekoningenDriekoningen 2016 Matteüs 2, 1-12

‘Nadat ze in een droom waren gewaarschuwd reisden ze via een andere route terug.’ Wat is jouw droom voor het nieuwe jaar, en wat is de andere route die je graag zou willen nemen? Misschien heb je goede voornemens voor het nieuwe jaar, maar misschien denk je bij je droom en bij je route aan meer dan alleen voornemens. —

De koningen brachten goud, wierook en mirre mee. Goud staat daarbij voor het stoffelijke en materiële. Wierook staat voor het geestelijke. En mirre, daarmee werden de doden gebalsemd, staat voor wat het tijdelijke overstijgt, voor de eeuwigheid. Ik denk dat onze dromen en onze andere route te maken hebben met de balans tussen goud, wierook en mirre.

In dat verband wil ik het ook vanochtend opnieuw hebben over het heilig jaar van barmhartigheid. Want ik denk dat nog niet half tot ons is doorgedrongen dat hier de sleutel ligt voor een andere route van de kerk die de bisschoppen tot nu toe nog niet echt willen inslaan. Ik hoop dat we daar nog veel over te horen zullen krijgen.

Barmhartigheid heeft alles te maken met de balans tussen goud, wierook en mirre. Misschien denken we bij barmhartigheid in eerste instantie aan het delen van het goud, van het geld, aan materiële hulp.

Maar barmhartigheid betekent ook het delen van het geestelijke, dat je met elkaar deelt wat je gelooft en wat je hoopt. Dat je het juist niet hebt over het materiële, maar over waar je samen ten diepste naar verlangt, over wat je overstijgt, zoals de wierook opstijgt. Dat je elkaar ziet, vreemden en bekenden, als mensen waarin God oplicht.

En barmhartigheid betekent ook dat je verder kijkt dan je eigen tijd hier op aarde. Dat je je eigen maakt wat je van de generaties vóór ons hebt mogen ontvangen, en dat je verantwoordelijk omgaat met de toekomst van je kinderen en kleinkinderen. En ook voor jezelf dat je beseft dat je niet alleen een organisme bent wat hier tijdelijk rondloopt, maar dat je ziet dat je al voor je geboorte gewild en gedroomd was en dat je leven ook hierna nog toekomst heeft.

Wat is jouw droom voor het nieuwe jaar, en wat is de andere route die je graag zou willen nemen? Naast mijn privé-dromen en routes is het mijn droom dat we weer tot een samenleving komen waarin goud, wierook en mirre weer meer in balans zijn. Veel te lang hebben we ons namelijk alleen op het goud gericht, op het materiële. Zelfs dingen als zorg en gemeenschappelijke nutsvoorzieningen onderwerpen we aan marktwerking, in de hoop dat het daardoor goedkomt. Maar het levert wel heel veel verliezers op. En gaandeweg is het materiële ook ons denken binnengedrongen: zelfs waar het eigenlijk niet van toepassing zou moeten zijn kijken we stiekem toch door een bril van ‘wat kost het me en wat krijg ik ervoor terug?’

Maar intussen krijgt de gerichtheid op het goud flinke gaten. Ook letterlijk als je door de winkelstraten loopt met steeds meer leegstaande winkelpanden. Misschien is het faillissement van V&D een laatste hint dat we een andere route moeten gaan. — Op de oude route kom je terug bij Herodes. Herodes, dat is in ons verhaal de vertegenwoordiger van de gerichtheid op goud. Hij is alleen bezig om zijn macht te behouden en uit te breiden. Daarvoor laat hij zelfs kinderen afslachten. Daarbij is hij ook nog eens het symbool voor wat economen de ‘oude economie’ noemen, de oude economie van bezit, gewin en macht. —

Hoe zou het toch zijn als we net als de koningen een andere route gingen, als we de gaten die de oude economie laat vallen zouden opvullen met wierook en mirre? Ik zou willen dat 2016 in die zin het jaar van de barmhartigheid werd. Een jaar waar we het over mensen hebben en niet over wat ze kosten en wat zij opleveren. Een jaar waar we het in het openbaar niet meer over geld hebben maar over levensbeschouwing en zingeving.

Begrijp me goed, ik droom niet van het Rijke Roomsche leven, waar iedereen vanzelfsprekend bij de kerk hoort, nee, ook dat zou de oude route terug naar Herodes zijn. Maar ik zou willen dat je geestelijke gesteldheid net zo belangrijk werd als je financiële gesteldheid. Dat we in het openbaar net zo vanzelfsprekend praten over wat ons overstijgt, als we nu op feestjes praten over hypotheken en huizenprijzen. Dat we het niet hebben over wat voor aantallen vluchtelingen we aankunnen, maar daarover wat de vluchtelingen betekenen voor hoe we tegen de wereld aankijken. Dat het niet gaat over dat je kunt overstappen naar een zorgverzekeraar die twee euro goedkoper is, maar hoe we zorg kunnen krijgen waarin je je als patiënt niet als kostenpost voelt. Dat we niet blijven staan bij het recht om ons eigen levenseinde in de hand te houden, maar dat we verder kijken naar waar je dan naartoe gaat, en hoe je in dat perspectief aankijkt tegen het stervensproces. — Een jaar van Barmhartigheid, een jaar met minder goud en meer wierook en mirre.

Als Boskapelgemeenschap zijn we een plek waar we net als drie koningen regelmatig dromen over een wereld die niet alleen uit goud maar vooral ook uit wierook en mirre bestaat. Samen zoeken we steeds weer naar een andere route waar het juist anders gaat dan de oude Herodessen zouden willen. Ik droom voor de Boskapel dat je hier kunt blijven komen voor inspiratie en dat we vooral elkaar blijven inspireren. Maar ik droom ook dat we inspirerend mogen zijn voor onze omgeving en voor onze stad. En ik hoop dat al die wegen die we net als de koningen uitproberen zich uiteindelijk aaneen zullen rijgen tot een ‘andere route’. Mogen we samen een route gaan van goud, wierook en mirre.

Ekkehard Muth, 3 januari 2016

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie