Het dak eraf

Lezing: Marcus 2, 1-12

Ik vond het als kind al een prachtig verhaal. Het dak eraf, en de verlamde werd door zijn vrienden aan touwen naar beneden gelaten. Er stond in mijn kinderbijbel ook een mooi plaatje bij. Het leek wel op het dalen van de kist bij een begrafenis; sterven, begraven en opstaan. Sta op, pak uw bed en wandel.

We zitten in hoofdstuk 2 van het Marcusevangelie. In de andere evangeliën wordt in hoofdstuk 2 verteld van de geboorte van Jezus en de drie koningen. Maar Marcus houdt zich daar niet mee op. Hij steekt meteen van wal: wat gaat Jezus doen? Wat is zijn ‘programma’? En dat maakt hij hier duidelijk, het ‘programma’ van Jezus is: laat je niet weerhouden door het oude, sta op en ga iets nieuws beginnen.

Het oude wordt hier in alle facetten genoemd. Ik begin maar bij de schriftgeleerden. Die stellen vast dat dat wat Jezus doet niet te rijmen valt met de aloude theologie. Het past niet in de leer. – Net zoals kardinaal Eijk gisteren in Nieuwsuur zei: “Bezield Verband verstaat de leer van de kerk niet, als ze de leer wel zouden verstaan dan zouden ze terugkeren naar de kerk.’ – En, gaan de schriftgeleerden verder, het past al helemaal niet onder het beschermende dak van het instituut. Het is godslasterlijk, zeggen ze, en daarbij denken ze aan hun God hoog in de hemel. Maar hier blijkt opeens dat God midden onder de mensen zit, en het dak gaat eraf.

Hoe staat het met jouw oude voorstellingen en ideeën? Soms worden we een beetje gek van al die nieuwe ontwikkelingen, en dan zouden we het liefst vast willen houden aan wat we toch zo goed geregeld hebben. Alles moet maar anders. Hebben we eindelijk onderdak gevonden, zekerheid en stabiliteit, gaat het dak er alweer af.

De werkgroep kloosterspiritualiteit is bezig om na te denken over het begrip ‘tradere’, het Latijnse werkwoord van traditie. Betekent ‘tradere’ doorgeven van het oude, of moet je ‘tradere’ niet beter verstaan als op de fundamenten van de traditie je eigen verdieping bouwen. En daarvoor moet je wel het dak wat je zoveel bescherming biedt, maar wat je ook in de weg zit eraf halen. Hoe gaat het met je eigen verdieping? Of trek je je liever terug op je bedompte maar wel zo knusse zolderkamer?

Er komen zoveel mensen op Jezus af, dat de vrienden helemaal geen kans maken om zich met hun verlamde vriend op een draagbed door de massa heen te wurmen. – Ga je dan gedwee bij de pakken neerzitten; ik zou wel willen, maar het lukt me toch niet. – De vrienden zijn creatief, ze bedenken iets nieuws. Als het rechtsom niet gaat moet het maar linksom. En als die zeg maar tweedimensionale aanpak niet lukt, denken ze letterlijk in een derde dimensie en gaan ze de hoogte in. Dan maar het dak eraf, out of the box, niet van rechts en niet van links, maar van boven.

Jezus begint aan een nieuwe verdieping op de muren van de oude traditie. Waar Jesaja al aan begonnen is bouwt hij nu verder. En dat is zijn ‘programma’. Er is altijd een weg, maar soms loopt die wel heel erg buiten de geijkte paden. Door de zee, zoals Jesaja schrijft, door machtige wateren, door de woestijn. En als je die weg gaat moet je soms flink met de voorzienigheid meewerken. Je moet er echt voor gaan en er moeite voor doen. Het verlamde en het verlammende hangt soms als een molensteen om je nek, maar de vrienden hijsen de verlamde helemaal het dak op. Je moet soms diep graven, zoals de vrienden zich door het dak ‘graven’. En je moet diep gaan zoals de verlamde diep naar beneden wordt gelaten. En uiteindelijk zelfs zo diep dat je sterft en in het diepe graf gelegd wordt.

Uiteindelijk zal Jezus ook zo diep gaan. Maar zover zijn we aan het begin van het evangelie nog niet. Eerst gaat Jezus een andere diepte in. Hij roept niet alleen oppervlakkig: sta op, pak je bed en wandel. Dat kan namelijk elke zelfhulp-goeroe ook roepen: sta op, neem je leven in de hand, denk een beetje out of the box. Nee, hij zegt allereerst: ‘uw zonden worden u vergeven‘ en daarmee duikt hij in de diepte van de relatie tussen God en mens. ‘Uw zonden worden u vergeven’, alles wat tussen jou en God instaat wordt weggehaald. Het is niet langer meer God in de hoogte, zoals de schriftgeleerden dat verkondigen, en de mensen maar klein-klein, die zich door een smalle poort moeten wurmen. Nee, het dak gaat eraf, er komt een opening waar je het niet zou verwachten, licht en adem. Het is God hier beneden, midden onder zijn mensen.

Dat is het ‘programma’ van Jezus: ‘Blijf niet staren op wat vroeger was. Sta niet stil in het verleden.’ Staar je niet blind op wat tussen jou en God in kan staan, schriftgeleerden die roepen: je moet door die ene smalle deur, mensenmassa’s die maar één weg zien, en gebouwen met prachtige daken van ‘zo is het’ en ‘zo hebben we het altijd gedaan’. Laat je niet verlammen, sta niet stil. ‘Ik, zegt hij, ga iets nieuws beginnen. Het is al begonnen, merk je het niet?

Ekkehard Muth

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

1 Reactie naar Het dak eraf

  1. Theo Thier schreef:

    Door het zijraam van mijn caravan zie ik nu de zon in vurig oranje-rood neerdalen, terwijl ik de overweging van afgelopen zondag lees. Dat houdt de belofte in van weer een mooie dag, als ze morgen weer opkomt. Sluit wel aan bij de overweging, vind ik: dalen… en stralend aan iets nieuws beginnen.
    In die zin denk ik aan het verlaten van mijn oude parochie, en mijn binnenkomst bij de Boskapel al weer enkele jaren geleden, maar ook aan de dood van mezelf: dalen in m’n graf en aan iets nieuws beginnen…
    Ekkehard, bedankt.
    Miek, bedankt.

    Theo Thier

Geef een reactie