De gemeenschap van alle heiligen

licht photoAllerheiligen/Allerzielen 2015
Beste mensen in de gemeenschap van alle heiligen.

Nu denk je misschien: rustig aan, kan het niet een toontje lager? Heiligen, dat zijn toch mannen en vrouwen die echt iets bijzonders gedaan hebben, die uitblinken in het geloof. En bovendien, moeten ze niet ook de officiële kerkelijke procedure doorlopen hebben? Te beginnen met de zaligspreking, vervolgens het vaststellen van twee wonderen en uiteindelijk de heiligverklaring?

In de begintijd van de kerk, toen de meeste heiligen nog geboren moesten worden, heeft de hele kerk in haar gezamenlijke geloofsbelijdenis opgenomen dat we met z’n allen geloven ‘in de gemeenschap van de heiligen’. Dat heeft op verschillende plaatsen ertoe geleid dat er een wildgroei aan heiligen is ontstaan. In Bretagne waar men niet alleen in het dorpje van Asterix een eigen koers vaart, kent men bijvoorbeeld welgeteld zevenduizend (!) heiligen. Dus op een gegeven moment moest de kerk er wel paal en perk aan stellen, en werd de officiële procedure ingevoerd.

Dat betekent niet dat er minder heiligen zijn, het betekent alleen dat de kerk zich beperkt tot een vastgesteld aantal heiligen als vertegenwoordigers van de veel grotere gemeenschap der heiligen. Dus, ook al zullen we de officiële heiligverklaring misschien niet halen, toch maken we deel uit van de gemeenschap der heiligen.

En precies dat zegt Jezus in de Bergrede. ‘Gelukkig wie nederig van hart zijn… gelukkig de treurenden, de zachtmoedigen… gelukkig die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, de barmhartigen… gelukkig wie zuiver van hart zijn, de vredestichters’, en gelukkig degenen die dit allemaal volhouden ook als het moeilijk wordt. Vroeger stond in de bijbel in plaats van ‘gelukkig’ het woord ‘zalig’. Jezus spreekt ons zalig, en dat is toch het eerste stapje naar de heiligverklaring.

Heiligen, dat zijn mensen die iets van God laten zien, en die zo proberen te leven dat de aarde een klein beetje meer op de hemel gaat lijken. En u gaat me nu niet vertellen dat u daar helemaal niets van terechtbrengt. Maarten Luther, de augustijn en reformator zei over de mens dat je altijd én rechtvaardig èn zondig bent, hij zei dat in het Latijn: ’iustus et peccator’. Uiteraard heb je je tekortkomingen, je maakt fouten en ben je verre van perfect, maar dat is slechts de ene kant van de medaille, aan de andere kant ben je een mens in wie God zichtbaar wil worden en hoor je bij de gemeenschap der heiligen.

Dat heeft Luther trouwens van Augustinus die zegt dat je in je hart een mens van God bent, en al je tekortkomingen en fouten dat is niets anders dan dat je je van je hart verwijdert. ‘Keer terug naar je hart’ roept hij dan ook. Keer terug naar je ziel, naar wie je ten diepste bent. En op die manier kan hij in zijn kloosterregel zeggen: ‘eert in elkaar God’. Blijf niet hangen bij ‘dat heb je verkeerd gedaan en dit was fout’, maar zoek in de ander wat van God is, zie al het goede in de ander, kijk door alles heen naar de ziel van de ander. Herken dat jullie verbonden zijn in de gemeenschap van de heiligen.

Wat hebben de mensen die wij vandaag herdenken je niet allemaal van de hemel laten zien? Hoeveel goddelijke momenten hebben jullie niet met elkaar mogen delen, waar jullie gelukkig waren, zalig? En waren daar niet ook momenten bij waar je je nog op een veel diepere manier met elkaar verbonden voelde, momenten waar je besefte: hier staan we samen op heilige grond?

Was het kopje thee van je moeder na school niet een zalig moment waarbij je alles kon delen wat je bezig hield. Was jullie liefde waar je zo op kon bouwen en het geluk wat jullie aan elkaar mochten schenken niet de hemel op aarde. En toen jullie het moeilijk hadden en zorgen hadden, toen jullie door de hel gingen; hoe vaak zijn jullie er niet doorheen gekomen omdat jullie bij elkaar toch weer het goede konden zien, omdat jullie terug konden keren naar het hart. En hoeveel heeft niet je kind je van de hemel laten zien toen het zijn of haar talenten ontplooide. En hoeveel mensen proberen je nu niet te helpen om je verlies te dragen. En is misschien ook de pijn die je nu hebt niet juist zo groot omdat jullie met elkaar een stukje hemel hebben mogen delen.

Daarom stralen al onze overledenen hier in het licht. Voor al het licht wat ze jou hebben gebracht. En in al dat licht hebben jullie samen uit kunnen zien naar het grote licht waarin zij nu mogen leven. En af en toe straalt hun licht weer naar ons uit, als je moet glimlachen om een mooie herinnering, als je nog steeds met hem of haar praat, maar ook als je opeens merkt dat je het leven weer aan het oppakken bent. Dan staan we met onze overledenen samen in het licht. Horen we samen bij de gemeenschap van de heiligen.

Ekkehard Muth, 1 november 2015

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

2 reacties op De gemeenschap van alle heiligen

  1. Rinus Bal schreef:

    Gods aanwezigheid maakt de

  2. Elly van Loosbroek schreef:

    Bedankt voor deze mooie overweging.

Geef een reactie