De zachte krachten zullen overwinnen!

Lezingen: Zach 9, 9-10, Mat 11, 25-30

Velen van ons zijn op pad, even weg, want, zeggen we tegen elkaar: een mens moet af en toe de rust opzoeken. —weg onder de druk van de prestatie,—weg van het voortdurende beroep dat anderen op je doen.
“Ontstressen” begint een nieuw woord te worden. In het evangelie van vanmorgen spreekt Jezus de uitgeputte en vermoeide mens aan. Hij zegt eenvoudig: “Kom tot mij, jullie die uitgeput zijn, ik zal rust en verlichting schenken.” Maar Jezus gebruikt hierbij wel andere maatstaven dan we gewend zijn. En zijn houding staat haaks op veel gewoontes en neigingen van onze hedendaagse cultuur. Zachtmoedigheid en nederigheid staan tegenover carrièrejacht, graaien en bureaucratie. Past dit wel in onze tijd? Ga je er daarmee niet onderdoor? Die vraag leg ik U graag voor. Ik wens ons samen een goede viering.

Overweging

Ieder van ons heeft zo zijn, haar eigen juk te dragen. Soms kun je het zien bij de ander: dat is het geval bij het inleveren van goede gezondheid. Maar heel vaak is het een onzichtbaar juk dat iemand met zich meesjouwt, verborgen onder de gewone gang in het leven. Het juk kan zwaar zijn en misschien ben je daardoor wat van je zachtheid verloren of heb je dit maar even ver weg gestopt omdat je niet meer kon geloven in de zachte krachten. Teleurstellingen hebben misschien wat van je krachten gebroken omdat je niet altijd tegen de situatie was opgewassen.

Ook in de bijbel is er dikwijls sprake van mensen die het onderspit delven: in maatschappelijk, economisch, politiek opzicht. Ze worden de ‘anawim’ genoemd, de gebogenen, zij die zachtmoedig en nederig van hart zijn. Ze gaan gebukt onder het juk, ze hebben geen verweer, kunnen geen grote mond opzetten, kunnen niet terugslaan. Het zijn eenvoudige mensen die ook niet opgewassen zijn tegen vergevorderde exegese van de schriftgeleerden. Ze zijn zo arm en ze hebben het zo zwaar dat ze de last van de godsdienstige plichten niet kunnen dragen. Ze missen hiervoor de kennis en de middelen. Het zijn mensen die het allemaal niet zo goed weten en kunnen. In het begrip ‘anawim’ ligt ook besloten dat zo’n mens toch blijft vertrouwen op Jahweh en niet vervalt in het gedrag van zijn tegenstander. In deze houding komen krachten naar buiten waartegen de meedogenloze hardheid van een letterlijk uitgevoerde Wet op den duur niet bestand blijkt te zijn Zachte krachten die uiteindelijk overwinnen.

De profeet Zacharia heeft de gebogenen voor ogen als hij een soort lofzang aanheft over de Messiaanse koning, die ooit Jeruzalem zal binnentrekken. Het is een wel zeer merkwaardige koning: Hij rijdt niet op een paard zoals machthebbers doen, hij heeft geen oorlogstuig en geen leger bij zich. Hij komt op een ezelsveulen, in het O.T. een koninklijk rijdier genoemd en hij is alleen. Zijn optreden staat in groot contrast met de arrogantie en overmacht die de koningen van Israël gewoonlijk bezaten en waarop de profeten zoveel kritiek hadden. Een bijzondere verschijning dus die rechtvaardig en nederig wordt genoemd,een vredebrenger. Hij buigt zich naar de gebogenen en wordt daarmee zelf een gebogene, die met zachte krachten de ander opricht.

Overal in de wereld lijden mensen onder het juk van onbarmhartigheid en gebrek aan mededogen. Nog steeds schreeuwt er onrecht over de wereld:

  • in de 25-jarige Pakistaanse vrouw die door haar familie is gestenigd. Ze had de verloving met haar neef verbroken en was getrouwd met de man van haar hart.
  • in de zwangere vrouw die in Sudan na haar bevalling zou worden gedood omdat ze zich tot het christendom had bekeerd.
  • in Spanje waaar dagelijks meer dan honderd gezinnen uit hun huis worden gezet omdat ze de hypotheek niet meer kunnen opbrengen: een economisch en sociaal drama van enorme omvang en schending van de mensenrechten. Het zijn de gebogenen van onze tijd.

“Kom naar mij,” horen we Jezus zeggen, mijn juk zal je niet nog meer doen buigen maar het zal je oprichten.
Jezus wilde de Thora niet afschaffen. Hij had geen conflict met de Farizeeën over de Wet als zodanig maar over de wijze waarop zij deze toepasten. Als regels en voorschriften belangrijker worden dan de mens dan wordt de Wet een instituut dat mensen ten gronde richt in plaats van hem op te richten. Het is de hardheid van hun gemoed. De Jezus-weg is die van zachtmoedigheid en nederigheid. Zachtmoedige mensen verbinden regels en wetten weer met de geest waaruit ze oorspronkelijk voortkwamen. Ze treden de ander met een open en ontvankelijke houding tegemoet. Het is een zachtheid die voortdurende moed vereist.

Het zijn de zachte krachten die overal in de wereld steeds luider hun stem verheffen.

  • en dat wordt zichtbaar in de wereldwijde scherpe veroordeling van het doodvonnis van de Sudanese vrouw, waardoor haar executie niet doorging en ze er met 100 zweepslagen van afkwam.
  • en dat wordt gehoord in de Duitse bisschoppenconferentie waar gepleit wordt voor een humaner Europees asielbeleid.
  • het wordt gehoord in ons land waar algemeen wordt geprotesteerd tegen de zogenaamde mantelzorgboete.
  • U herinnert zich ook nog wel pastoor Paul Vlaar in Obdam. Hij werd door bisschop Punt twee maanden geschorst omdat hij een eucharistieviering in het teken van het WK-voetbal had gezet. Deze pastor wordt echter op handen gedragen door zijn parochianen omdat hij zich buigt naar de gebogenen.

Jezus is dood, maar: Er zijn dus mensen die in zijn naam zijn taal spreken, in zijn voetsporen gaan en met de bewogenheid van hem omzien naar de gebogen mens. Deze mensen halen de voorpagina’s niet, ze zijn niet te gast in de studio’s en ze treden niet op met verbaal geweld. Het zijn mensen die zachtheid uitstralen, solidariteit en daarmee de ander positieve krachten geven. Als je je echt durft toe te vertrouwen aan zo’n mens verandert de last van het juk misschien niet maar toch is het net alsof het juk minder zwaar op je schouders drukt. Je gaat er minder onder gebukt omdat je het hebt kunnen delen. Je hoeft het niet meer helemaal alleen te dragen want het is net alsof de ander het nu meedraagt.

De uitnodigende kracht van Godswege is daarbij: “Kom mijn lief mens, je staat niet alleen.” (E. Schillebeeckx)

Geïnspireerd door:
Liturgische katernen van de Stichting Midden onder U.
K. Bouhuys/K. Deurlo, Taalwegen en dwaalwegen
H. Jongerius, Wat hoor ik toch?

Maria Schröder

Dit bericht is geplaatst in Nieuws. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *