Bezin eer je begint

Lezingen: Wijsheid 9,13-19 en Lucas 14,25-33 (Leerling zijn van Jezus)

Ons leven levert zoveel vragen op dat Koning Salomo om wijsheid bidt. En dan bedoelt hij niet om een hoger IQ, maar om levenswijsheid: dat hij zelf de goede wegen gaat, en ze wijst aan anderen. “Bezin eer ge begint” is zo’n levenswijsheid. Aan die levenswijsheid ontbreekt het de mensen die te gemakkelijk achter Jezus aanlopen. Ze lopen met hem mee omdat anderen dat ook doen. Ze lopen met hem weg omdat ze denken er gemak van te zullen hebben. Maar wanneer dat christen-zijn zijn eisen stelt…, wanneer het een opgave is…, wanneer het om moed en offers vraagt, doe je dan ook nog mee?

Hoe gaan wij om met het Evangelie?
Vrijblijvend? Als het óns uitkomt?
Of durven we ook echte keuzes te maken?
Achter te laten wat er niet toe doet?

Overweging

Het is een lastige tekst die ons vandaag in het Evangelie wordt voorgehouden. Is het echt zo dat wij met onze dierbaren moeten breken om leerlingen van Jezus Christus te kunnen zijn? In de oude vertaling staat er zelfs: “Als iemand naar mij toekomt die zijn dierbaren, ja zelfs zijn eigen leven niet haat, kan hij mijn leerling niet zijn.” Het kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn dat we dit haten letterlijk nemen, als tegendeel van de liefde die we verschuldigd zijn aan elkaar.

In een gespreksgroep in Eindhoven hebben we naar een paar voorbeelden gezocht om deze tekst te begrijpen. Misschien kunnen ze ook ons hier helpen om de bedoeling van het Evangelie op het spoor te komen.

  • Iemand is hard op weg een wedstrijdzwemmer te worden. Hij wil professional worden en zijn trainer zegt: “Dan mag je niet meer roken, geen alcohol drinken, op tijd naar bed gaan en dagelijks een paar uur trainen. Wil je dat? Kun je dat? Denk er goed over na, anders hoef je er niet aan te beginnen.”
  • Iemand speelt toneel in een amateursgezelschap. Hij wil ermee de kost gaan verdienen en geeft zich op voor de toneelschool. Dat betekent dat hij straks als beroeps geen avond meer thuis is; dat hij midden in de nacht nog moet reizen uit weet-ik-welk-gehucht vandaan; dat er eindeloos gerepeteerd moet worden. Wil je dat?
  • Grote bedrijven vragen van hun werknemers dat ze de koffers pakken en naar verre landen reizen: Zuid Afrika, Azië, Amerika, vliegtuig in, vliegtuig uit, overnachten in hotelkamers…. weinig tijd voor partner en gezin. Wil je dat?

Zoiets moeten de woorden van Jezus betekenen als Hij ziet hoeveel mensen hem achterna lopen. Hij zegt: “Denk er goed over na, als je mij wilt volgen.” Het zou kunnen betekenen dat je tegenover je vader en moeder komt te staan, tegenover je kinderen, je broers en zussen. Het kan zijn dat ze je in je keuze belachelijk maken; dat je in je familiekring niet meer welkom bent.

Lucas richt zich met zijn Evangelie op de eerste plaats tot zijn eigen gemeente en die herkent zich in zijn verhaal. De Jezusbeweging is nog jong. Binnen één familie zijn er die Jezus volgen en anderen die het bij het oude houden. Soms ontstond er dan onderlinge strijd. Zulke dingen gebeuren ook nu. Je gaat ’s zondags naar de kerk. Je partner zegt: “Is dat nou nodig? Je houdt je daar met sprookjes bezig” of “Die dáár komen, deugen zelf ook niet!” Je zult je moeten losmaken van al die stemmen en meningen, om trouw te kunnen zijn aan je diepste aanvoelen.

Zo moest ook dat meisje breken met haar ouders, omdat de man van haar keuze te min was voor het milieu waar ze zelf uit voortkwam. Hij werd er niet geaccepteerd. ‘Breken met je familie’ kan het gevolg zijn van de keuzes die je maakt in het leven. “Toets je krachten” zegt Jezus. Het is zeker geen slappe, krachteloze boodschap die Hij verkondigt. En toch wordt die boodschap vaak verpakt in fraaie liturgische taal, ingebed in strakke voorgeschreven rituelen, rustig en gezapig aanhoort.

Maar wie kiest voor de Evangelische gerechtigheid, zal van zijn open hand toch weleens een vuist moeten maken om op te komen voor eigen rechten, zoals het meisje dat opkwam voor de man van haar keuze.

Of om op te komen voor de rechten van een ander als die worden onderdrukt.

Misschien herinner jij je situaties waarbij je in verzet kwam omdat mensen bekneld werden in hun waardigheid, zoals asielzoekers, kinderen, zieken, bejaarden, homo’s; kortom mensen die een minderheid vormen in de dominante cultuur die het voor het zeggen heeft. Je gaf niet toe aan meeloperij, maar stond op. Jezus’ boodschap is allesbehalve gezapig en geruststellend. Vandaag zet hij de zaak op scherp: de komst van Gods Koninkrijk vraagt om vergaande keuzes die heel ons leven overhoop kunnen halen.

Wil je dat?

Joost Koopmans OSA

Dit bericht is geplaatst in Nieuws, Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie