Het is goed dat wij hier zijn

Lezing: Marcus 9,2-10

“Rabbi, het is goed dat we hier zijn”, zegt Petrus hier in ons verhaal, “laten we drie tenten opslaan, een voor u, een voor Mozes en een voor Elia.” En meteen straft Marcus deze opmerking af met de woorden: “want hij wist niet goed wat hij moest zeggen.”

Zo gaat het, geloof ik, als je een mystieke ervaring meemaakt. Je voelt dat het goed is, je voelt je aangetrokken — “Rabbi, het is goed dat we hier zijn.”

En je wilt deze ervaring vasthouden, je wilt dat dit gevoel blijft, je wilt het contact met de Allerhoogste steeds weer opnieuw kunnen beleven &mdash “laten we drie tenten opslaan”.

En je hebt het nog niet uitgesproken of je merkt dat je het volstrekt mis hebt. Je tenten, die je voor ogen hebt en je woorden kunnen het geheim niet vatten. De nabijheid van God zit ’m niet in tentdoeken en ook niet in prachtige kathedralen; en je woorden en prachtig geformuleerde dogma’s schieten hopeloos tekort — “want hij wist niet goed wat hij moest zeggen”.

Mensen met een bijna-dood-ervaring maken dat mee. Ze hebben een kijkje mogen nemen in de andere wereld, ze hebben dingen meegemaakt die in het gewone leven gewoon niet kunnen, ze hebben hun overleden voorouders ontmoet of hun overleden partner, ze hebben muziek gehoord die zelfs Bach niet had kunnen verzinnen, kleuren gezien die je in geen schilderij kunt terugvinden. En als ze dan daarover willen vertellen dan merken ze dat ze het met woorden niet kunnen beschrijven, laat staan dat anderen daar iets van kunnen begrijpen. — Alles wat je probeert om deze ervaring weer te geven doet er alleen maar afbreuk aan.

Maar je hoeft niet meteen dood te gaan om een mystieke ervaring op te doen. Je hoeft eigenlijk alleen maar verliefd te worden. En probeer dan maar te beschrijven wat die ander bij jou teweeg brengt. Of hoe vaak maak je niet mee dat je over je kinderen of kleinkinderen vertelt en je merkt dat de ander weliswaar beleefd luistert, maar dat de essentie van wat je eigenlijk wilt vertellen niet goed overkomt.

Je kan het geheim niet vasthouden en je kan het ook niet in woorden vatten, je kan het alleen maar “doorleven”.

In ons evangelie maken Petrus, Jakobus en Johannes een heel bijzondere mystieke ervaring mee. Er wordt er niet eens zoveel over verteld, want, inderdaad, woorden maken de ervaring alleen maar kapot. Maar als je je klassieken een beetje kent dan merk je dat Petrus, Jakobus en Johannes daar op de berg Tabor de hele heilsgeschiedenis meemaken. Alles wat God voor zijn mensen gedaan heeft, wat hij doet en wat hij nog zal doen, dat alles zien zij geconcentreerd in een flits langskomen.

Jezus lijkt over te gaan naar een andere dimensie en hij lijkt te versmelten met Elia en Mozes. De profeet Elia speelt in de joodse traditie een bijzondere rol. Hij was niet alleen profeet, maar toen hij stierf hadden de mensen het gevoel dat hij niet doodging maar dat hij opgenomen werd in de hemel. En in dat kleine profetenboekje Maleachi staat dat Elia terug zal komen om de weg te bereiden voor de Messias. Daarom wordt bij de Sedermaaltijd, dus de maaltijd aan de vooravond van het Pesachfeest waar de bevrijding uit Egypte gevierd wordt, altijd een bord en een beker extra neergezet, zodat Elia kan aanschuiven. — We kennen die gewoonte ook, dat we aan tafel een plaats vrijhouden voor de vreemdeling en daarmee eigenlijk voor Jezus.

Dus wanneer Petrus, Jakobus en Johannes zien dat Elia en Jezus elkaar ontmoeten dan is gewoon duidelijk dat Jezus de Messias is. Ze zien Elia die komen zal om de weg te bereiden en ze zien de redder zelf.

En, ik zei het net al, de redder van deze wereld wordt natuurlijk in verband gebracht met die andere grote redding die Israël heeft meegemaakt, namelijk de redding uit Egypte. Daarom zien zij ook Mozes verschijnen. Mozes, het kleine weerloze jongetje in het rieten mandje wat uitgroeide tot de grote bevrijder. Mozes die de Israëlieten weggehaald heeft uit Egypte, en die zijn volk veertig jaar door de woestijn geleid heeft naar een leven zoals het kinderen van God toekomt.

Met Elia kijken Petrus, Jakobus en Johannes naar de redding in de toekomst; en met Mozes kijken ze naar de redding in het verleden. En op dat moment horen ze de stem uit de hemel: “Dit is mijn geliefde zoon, luister naar hem.” Maar dat was hun op dat moment al lang duidelijk: de redding uit het verleden en de redding in de toekomst komen in Jezus samen in het hier en nu.

Natuurlijk wil Petrus dat moment vasthouden. “Laten we tenten bouwen”, laten we voor de redding een vaste plaats inrichten, laten we onderdak geven aan Mozes, Elia en Jezus, laten we daarmee God een plek geven, een stoel aan onze tafel, een woning waar hij onder zijn mensen kan wonen.

Maar hij weet niet goed wat hij zegt. Want zo werkt het niet. Je kan God niet vastleggen, niet op een heilige plaats en niet in een gewijd gebouw. Je kan hem ook niet vastzetten in rituelen en kerkelijke gebaren, als je de eucharistie maar zus en zo doet… Petrus heeft het nog niet uitgesproken of “ze keken om zich heen en zagen opeens niemand meer”.

“Behalve Jezus, die nog bij hen stond.” En wat doet Jezus? Hij daalt met hen gewoon weer af van de berg, want het leven speelt zich daar beneden af. Hij blijft niet op de berg om van het onderonsje met Mozes en Elia te genieten, maar hij gaat naar beneden om aan de slag te gaan.

Het is niet lekker in heilige tenten zitten, er moet veelmeer geleefd worden. En soms is het meer “overleven” dan leven, en soms moet je situaties doorleven om door te leven. En precies dat is Jezus van plan om te doen. Daarom drukt hij hen op het hart dat ze over deze mystieke ervaring pas mogen vertellen als hij uit de dood is verrezen. Het gebeurt niet hoog op de berg, maar gewoon beneden in het leven. De mystieke ervaring houd je niet vast in tenten, maar op de hoogtepunten en op de dieptepunten van je leven kan het zomaar gebeuren dat God heel even zijn tent opslaat.

Zo moge het zijn.

Ekkehard Muth

Dit bericht is geplaatst in Overwegingen. Bookmark de permalink.

1 Reactie naar Het is goed dat wij hier zijn

  1. Berry schreef:

    De verkondiging heeft mij gesterkt in een door mij opgedane “Gods ervaring”

Geef een reactie