De Geest stuwt de tijden voort

De vreugde en de vurigheid van de eerste Pinkstergemeente moge ook ons bezielen, die hier zijn samengekomen om Pinksteren 2011 te vieren, een heel bijzonder Pinksterfeest door de installatie van Ekkehard Muth als pastor van de Boskapel. Daarmee openen we een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de Boskapel. Toen duidelijk werd dat de Augustijnen dit project door vergrijzing op den duur moesten loslaten, vroegen wij ons af: sluiten of doorgaan? Omdat wij kozen voor doorgaan hebben we hard gewerkt aan de verzelfstandiging van de Boskapel. Maar ook een zelfstandige geloofsgemeenschap heeft recht op een pastor, iemand die op een professionele en spirituele wijze vorm en inhoud weet te geven aan geloven. Zo iemand hebben we in Ekkehard gekregen en daar zijn we God dankbaar voor.

Welkom dan Ekkehard met al degenen die jij hebt uitgenodigd, welkom gasten en vaste bezoekers. Dat Gods Geest ons dit uur moge raken.

Kom dan Schepper Geest, beziel ons met je adem
verwarm ons met je vuur.

Overweging

Wat roept het woord geest bij je op? Het klinkt zo iel en vaag dat je misschien wel aan iets onstoffelijks denkt, of aan iets spookachtigs. Maar het hebreeuwse woord voor geest: roeach betekent windkracht of ademstoot en kleedt dat vage woord al meer aan. Blijkbaar gaat het in de bijbelse verhalen over de Geest als een kracht die de tijden voortstuwt, mensen in beweging zet, en telkens een nieuw begin weet te maken waar dat nodig is.

Een voorbeeld uit de wereld van de religieuzen.

De gelijkwaardigheid van man en vrouw die de laatste decennia is gegroeid, heeft er ook toe geleid dat zusters en broeders van één Orde veel meer samen willen optrekken. Neem de Karmelietenorde. Zij is gesticht in 1247 als een mannenorde. Maar vanaf 1973 laat de Nederlandse provincie van de Karmel ook vrouwen toe. Zij hebben dezelfde rechten en plichten als de mannen.

De toenmalige provinciaal Tjeu Timmermans vertelt: “Het was voor ons een teken van de tijd dat vrouwen zich bij ons kwamen aanmelden. Van onze hoogste overste kregen we te horen: ‘Kerkjuridisch heb je geen been om op te staan, maar ga door: we steunen jullie.’ ” Timmermans: “Het is de Geest die waait waar ze wil. Die Geest beweegt ons om opnieuw na te denken over ons kloosterleven in deze tijd, om nieuwe wegen te gaan. Het is een weg van pionieren.” De Geest stuwt de tijden voort.

De provinciaal van de augustijnen, Paul Clement, schrijft in zijn felicitatiebrief aan Ekkehard Muth: “Van harte geluk gewenst nu je officieel mag beginnen aan je taak binnen de Boskapelgemeenschap. Je kiest niet voor de kerk van boven. Maar, zo zegt men, de tijden zijn niet erg gunstig voor basisgemeenschappen. Ik denk echter: juist wel omdat je moet pionieren. Kerken bestaan nu ín en ván kleine groepjes, die het contact met elkaar bewaren.”

Ook hij gebruikt het woord pionieren. In oorsprong was de pionier een geniesoldaat, onder andere belast met het ruimen van hindernissen te velde. Wíj gebruiken het woord pionier voor iemand die nieuwe wegen opent. Met de installatie van Ekkehard als pastor van onze geloofsgemeenschap komt ook de Boskapel in een nieuwe situatie. Ooit geordineerd als luthers predikant, wordt hij nu aangesteld als pastor van deze katholieke basisgemeente. Peter Nissen die lid is van onze klankbordgroep zegt naar aanleiding van de nieuwe situatie: “Jullie verkennen daarmee nieuw land. Dat is altijd avontuurlijk. Je weet in dat nieuwe land namelijk nog maar weinig met zekerheid.”

Inderdaad: het is een weg van pionieren. Maar is de Boskapel ook niet zo begonnen? Als een plek die nieuwe liturgie uitprobeerde? De bestaande liturgie was immers sleets geworden en zeer clericaal. Onder inspiratie van paus Johannes en het 2e Vaticaans Concilie werd er nieuw leven ingeblazen en de pioniers in Nederland waren onder andere de Augustijnen. Het tij zat toen mee, het was lente in de kerk, we stonden er midden in. Nu verdergaande ontwikkelingen worden geblokkeerd zijn we naar de rand geschoven. Maar… de Geest stuwt de tijden voort. De Pinkstervlam van het 2e Vaticaans Concilie kon nooit helemaal worden uitgeblazen. De inspiratie gaat nu voort als een veenbrand die op steeds meer plaatsen opvlamt, “ein Kirche von Unten”…

Zoals de Karmelieten zich in het stadium van de afwijking bevinden met het opnemen van vrouwen binnen de mannen-orde, zo bevinden ook wij ons als Augustijns Centrum in dat stadium door de opname van Ekkehard als pastor en voorganger. Dat zijn we ons bewust. Maar — en nu gebruik ik woorden van de studiedag Om door te gaan bij gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de Boskapel — gezien de tragische schaarste aan bevoegde en bekwame voorgangers en de waarde die wij hechten aan het breken van het brood en het delen van de beker, hebben vertegenwoordigers van onze gemeenschap na een zorgvuldige procedure en na God in het gebed te hebben geraadpleegd, Ekkehard Muth gevraagd om onze pastor te zijn.

Daarmee lopen we vooruit op wat officieel nog niet gebruikelijk is. Samen met verwante groepen beelden we uit hoe rijk we als de éne wereldkerk zouden kunnen zijn:

één geloof
God geen speelbal
Jezus geen splijtzwam.
Eén geloof
en vele gaven
vele talenten.
Pinksteren:
het feest van de wereldwijde oecumene!

Joost Koopmans osa

Dit bericht is geplaatst in Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie