Wijn in overvloed

Lezingen: Jesaja 62, 1-5 (Vreugde over Jeruzalem) en Johannes 2, 1-12 (Bruiloft in Kana)

Bruiloft in Kana. Zelfs mensen buiten de kerk weten nog wel te vertellen dat Jezus hier ooit water in wijn veranderde. Wie daar H2O en Bordeaux van maakt, maakt van dit verhaal een mirakel: dan verander je wijn in water! Maar bij Johannes staat er nooit wat er staat. Deze dichter en mysticus verbergt in zijn verhalen geheimen. Het gaat erom dat we dat aanvoelen.

De profeet Jesaja, 750 jaar vóór Christus, herinnert aan de voorbije ballingschap waarin het volk was terechtgekomen. Men heeft zich hopeloos verlaten en troosteloos gevoeld zoals een mens zich verlaten kan voelen door de andere mens met wie hij/zij toch ooit een verbond had gesloten. Nu de mensen een ommekeer hebben doorgemaakt komt de oude Belofte weer in zicht.

Met enige creativiteit kunnen we er onszelf in herkennen. En de zwaar getroffen mensen in Haïti. Kan hier water ooit nog in wijn veranderen?

Overweging

Boven de overlijdensadvertentie van Edward Schillebeeckx stond:
“Ons rakelings nabij”, een citaat uit een van zijn boeken. Deze drie woorden zijn een geloofsgetuigenis van een theoloog die geheel zijn leven niets anders deed dan tastend en stamelend zoeken naar wat God voor mensen kan betekenen. Als een rode draad loopt door al zijn werken de boodschap van het rijk Gods en de vreugde die dit met zich meebrengt omdat het heil brengt, dat wil zeggen: mensen heel maakt. In Jezus van Nazareth is het aangezicht van God ons rakelings nabijgekomen.

Het evangelie van vandaag is geschreven door Johannes, 70 jaar na de dood van Jezus en daarmee het jongste van de vier evangeliën. Johannes vertelt ons verhalen die hij tekenen noemt, waarin de Messias ons rakelings nabij komt. Het eerste van die tekenen is de bruiloft te Kana. Het was het begin van de tekenen.

Het verhaal begint op de derde dag. De derde dag is in de Schriften altijd de dag van het definitieve. Dan wordt een periode van wachten voltooid. Dan ‘gebeurt’ het en wordt alles ten goede gekeerd.

Het staat er dus niet voor niets. De derde dag. En is de derde dag niet de dag van de verrijzenis? Het verhaal eindigt ermee dat Jezus zo een begin maakt met de tekenen en zijn heerlijkheid openbaart.
Heerlijkheid, opstanding uit de dood: er strijkt een paaslicht over het verhaal. Pasen is het feest van het Verbond. En wat vier je anders bij een bruiloft? Deze bruiloft heeft plaats in Kana in Galilea. Galilea is het land van de heidenen, het land waar Joden en heidenen botsen met elkaar. Er is geen vrede, geen goede communicatie tussen deze groeperingen.

Dan horen we: ze hebben geen wijn meer. Maar eigenlijk staat er: ze hebben geen wijn. Het is een bruiloft zonder wijn: een dooie boel! Maria heeft de noodsituatie opgemerkt en ze maakt Jezus hierop attent. Daarmee geeft ze blijk van een groot vertrouwen in hem, Jezus reageert nogal terughoudend en afstandelijk.

Doe maar wat hij jullie zegt, adviseert ze de bedienden. Ze laat zich niet weerhouden en geeft zich in vertrouwen over aan wat er gaat gebeuren. Tegen alle mannen in en vóór dat zij reageren heeft zij gezien en gesproken. Zij zet iets in werking.

Jezus staat op en keert hiermee het dode tij. Hij wordt geroepen de ware bruidegom te openbaren, ja, zelf de bruidegom te zijn die op de beste wijn trakteert. Daar waar hij erbij geroepen wordt gaat leven stromen, is er overvloed van genade en zegen: honderden liters wijn!

En dát had de jonge christengemeente nu nét nodig. Ze waren de erfgenamen van een uitgehold verbond. De joodse wetten en rituelen waren zo verstard dat het geloof zijn spirit en zeggingskracht had verloren. Maar Jezus gaf weer diepte en glans aan het Verbond. Een nieuwe beleving van Gods verbondenheid met de mensen: een klaterend feest!

Wat dat rijk van God concreet inhoudt gaat onze menselijke verbeeldingskracht te boven. Je kunt het vermoeden in ervaringen van nabijheid maar ook in het verzet tegen situaties waarin mensen en dieren niet tot hun recht mogen komen, op welke wijze dan ook.

Intussen leven we ons leven, nu in het jaar 2010. We vullen de kruiken met onze tijd, onze moeite onze goede bedoelingen onze gebeden, angsten, onzekerheden en: onze hoop. Er zijn mensen die tevreden zijn met hun kruiken vol water. Soms kiezen ze er zelf voor. Het is ook wel zo veilig om je aan bestaande regels en voorschriften te houden, dan hoef je ook niet na te denken en je valt ook niet op.

Soms kunnen mensen zelf geen water inruilen voor wijn maar moet een andere mens het wonder verrichten. Soms geloven mensen er niet in. Water laten veranderen in wijn? En wat zal dat dan wel zijn, dat rijk van God? Kijk eens om je heen. Wat een ellende. Is er iets veranderd aan het geweld, de oorlogen, de rampen, het misbruiken van mensen in onze samenleving?

En toch kan het wonder gebeuren. Het vraagt moed om te blijven geloven in het Verbond tussen God en mens en de messiaanse wijn die ons door Jezus is aangereikt. Het vraagt uithoudingsvermogen om kruiken te vullen met honderden liters water.

In de bedienden uit dit verhaal kunnen we de mensen zien die gewoon in de kerk blijven werken, mannen en vrouwen die blijven sjouwen. Waterdragers, mensen die erin blijven geloven en ervoor zorgen dat ons geloof niet helemaal verwatert. Mensen die kracht uitstralen, liefde geven, recht doen en met nieuw elan anderen bemoedigen.

Omdat Maria bleef vertrouwen, en die mensen bleven sjouwen, werd het water wijn. En zo is het nog altijd: als het geluk in het water lijkt te vallen, als de kleur uit je leven weg is, de glans uit de kerk verdwenen, moet je blijven vertrouwen en blijven sjouwen, want vroeg of laat kleurt het water weer tot wijn.

Maria Schröder

Geinspireerd door:
E. Schillebeeckx, Jezus het verhaal van een levende
E Schillebeeckx, Mensen als verhaal van God
Nico ter Linden, Het verhaal gaat

Dit bericht is geplaatst in Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie