Hem herkennen: bevrijding

Lezingen: Jesaja 43, 16–21, Johannes 8, 1–11

Hartelijk welkom op deze zondag, nog 14 dagen voor Pasen. Wij lezen in de eerste lezing uit Jesaja, de profeet van de bemoediging. In grote bewoordingen schetst hij hoe zijn en onze God bezig is met de wereld en zijn menzen. En in het evangelie wordt dat heel concreet: hoe gaat onze God, in de persoon van Jezus om met mensen, die gevangen zitten in zonde en schuld. Hij komt met een verrassende oplossing.

Overweging

Beste mensen, het zal je maar overkomen. Je bent fout geweest en in het openbaar wordt je daarover aangesproken en zonder weerwoord al veroordeeld. Dat gebeurde toen en nu ook nog.

Jezus is bezig met het volk in de tempel te onderrichten Zijn toespraak wordt abrupt onderbroken. De schriftgeleerden en Farizeeën brengen een vrouw.mee.Zij is op overspel betrapt en moet dus gestraft worden Ze zetten haar in de kring. Een dodelijk knellende band. Ze kan geen kant op. Aller ogen zijn op haar en Jezus gericht.Wat gebeurt hier allemaal?

Met hun dreigende vinger en hun ogen vol minachting hebben deze mannen de vrouw al veroordeeld: de stenen liggen als het ware al klaar. Maar ze willen eerst Jezus op de proef stellen. Hoe denkt Hij daarover? Volgens de wet van Mozes moet zo’n vrouw gestenigd worden. De daad en de dader moeten onder stenen bedolven worden. Maar de Joden mogen van de Romeinse bezetter zelf niet iemand ter dood brengen.

“Maar gij, wat zegt Gij daarvan?” Volgens de schriftgeleerden en Farizeeën kan Jezus geen kant op. Ze hebben zo een heel goede strikvraag. Jezus antwoordt niet meteen. Hij gunt de schriftgeleerden en Farizeeën zijn blik niet waardig.

Hij buigt en schrijft op de grond. Neemt hij even de tijd om na te denken over zijn antwoord en geeft hij ruimte aan de anderen om uitstel van het vonnis? Het is goed om in zo’n beladen situatie een pauze in te lassen. Even je boosheid of woede te laten bezinken. Maar de schriftgeleerden en Farizeeën worden ongeduldig. Ze willen helemaal geen uitstel. Dan zou je weleens geconfronteerd kunnen worden met jezelf. Dat is het laatste wat ze willen. Ze willen maar een ding: Een antwoord van Jezus. En dat krijgen ze! Maar heel anders dan ze maar kunnen vermoeden. “Laat degene onder u die zonder zonde is, het eerst een steen op haar werpen.”

Geen antwoord op de beschuldiging en over de straf van die vrouw, maar een antwoord dat op henzelf slaat. Ze kunnen niet anders dan beschaamd weggaan Bij overspel is toch ook een man betrokken? “Ook Ik veroordeel u niet, ga heen en zondig niet meer.”

Een verrassend bevrijdend antwoord. Ook deze vrouw is een kind van God, ook zij heeft recht op bevrijding. Met deze woorden doorbreekt Jezus de knellende kring van zonde en dood. Immers:hoe groot het kwaad ook, er is altijd een uitweg. Gods barmhartigheid is groter dan alle kwaad, zal Johannes later in zijn brieven schrijven.

Het antwoord van Jezus is ook een afrekening met de heersende mannencultuur, die het blijkbaar voor het zeggen hebben en zichzelf onaantastbaar achten. Maar ook leidinggevende mannen zijn niet zonder fouten.

Hier wordt de aanzet tot een nieuw begin gegeven , zowel voor de vrouw , de Sadduceeën en het volk. Kijk niet achterom. Herken in die Jezus van Nazarenth iets van die bevrijdende God uit het boek Jesaja. Vier je bevrijding. Ga niet gebukt onder je verleden met zijn fouten. Erken ze en ga in vrede opnieuw beginnen. Pak de nieuwe kansen die je geboden worden.

Wat hier concreet gebeurt, lezen we al in de eerste lezing van Jesaja. “Al het oude is voorbij. Een nieuw tijdperk breekt aan. Ziet ge het niet?” Ja ik zie het om me heen. Geven ouders aan hun kinderen ook niet steeds nieuwe levenskansen? Zij nagelen hen toch niet vast op fouten en tekorten?

Ja, soms zie ik het, waar ik het niet verwacht. In de politiek. Als ik het verkiezingsprogramma van de PVV en de CU naast elkaar leg. De eerste sluit een grote groep mensen uit en wil alleen maar genadeloos – wat een woord in deze kontekst – afstraffen, zoals in het OT “Oog om oog, tand om tand”. De andere wil juist eindeloos erbarmen, zoals Jezus die heeft voorgeleefd. Hem herkennen in de ander, juist als die in de hoek gedrukt wordt. Maar die stem wordt overschreeuwd, je moet heel goed luisteren om die te horen.

Ik zie het soms als iemand is vastgelopen. Hoe familie en vrienden zoeken naar een oplossing uit een schijnbare hopeloze situatie. Hoe bevrijdend dat kan werken.

Tenslotte: een verhaal over bisschop Roncalli, de later Paus Johannes XXIII. Eén van de pastoors in zijn bisdom Venetië was zwaar aan de drank. Daar moest hij wat aan doen. Hij ging dus bij hem op bezoek en had vantevoren nagedacht hoe hij dit zou aanpakken. En wat deed hij? Na binnenkomst knielde hij voor de pastoor neer en zei: “Ik wil bij je biechten!”

Ik zou willen dat er heel veel Roncalli’s waren. Mensen die barmhartig zijn en de toekomst open voor iedereen. — AMEN.

Bert van Balkom sdb
Bronnen:
Heel de wereld, Kees Pannekoek
Weekendliturgie, Heeswijk-Dinther
Nieuwe preken, Jos Lammers
Preekgroep Boskapel

Dit bericht is geplaatst in Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie