Vergeving, die bevrijding brengt

Lezing: Matteüs 18, 21-35

Het thema van de viering is: Vergeving, die bevrijding brengt. Aan het begin van deze viering denk ik aan de woorden van Jezus: ‘Als je je gave naar het altaar brengt, en het schiet je te binnen dat een ander iets tegen je heeft, ga het dan eerst met die ander goed maken en kom dan terug om uw gave te brengen.’ Dat geldt ook voor ons, als wij de Eucharistie vieren.

Vergeving en verzoening met de ander zijn niet alleen voorwaarde, maar wij vieren vergeving en verzoening. Kerk-zijn manifesteert zich daarin, dat we in vrede en goede verstandhouding met elkaar leven. Wij zijn meer bereid tot vergeven, als wij onze eigen zwakheid en tekortschieten erkennen. Bidden we daarom om vergeving.

Overweging

We kunnen ons voorstellen, dat Jezus vaak met zijn apostelen gesproken heeft over vergeving en verzoening, misschien wel zo vaak dat de apostelen er kriegelig van werden, met name de temperamentvolle Petrus. Ja, hoe vaak moet je dan vergeven?

De apostelen, dat zijn wij. Ik heb er al eerder op gewezen: de apostelen in de evangelieverhalen staan in onze plaats: wat zij doen en denken, dat hadden ook wij kunnen doen. Hun reageren, hun twijfels en weerstand t.a.v. Jezus’ uitspraken kunnen ook onze twijfels en reacties zijn. De vraag van Petrus – hoe vaak moeten we vergeven? – kan ook de vraag zijn van ons, mensen die geconfronteerd worden met strenge, absolute uitspraken van Jezus.

Jezus brengt ons de boodschap van de vergeving van God, van Gods barmhartigheid. Maar die vergeving moeten we zelf waar maken: als jij niet vergeeft, dan zal ook God niet vergeven. Jezus heeft veel parabels over het koninkrijk Gods verhaald, welke ons in de evangeliën zijn overgeleverd.

De kerk is de plaats, de ruimte, waarin het koninkrijk van God wordt waargemaakt. En, als ik zeg ‘Kerk’ dan bedoel ik allereerst de plaatselijke kerk, waarin de menselijke betrekkingen gekenmerkt worden of moeten worden door liefde en onderlinge vergevingsgezindheid.

Uit de reactie van Petrus kun je opmaken hoe moeilijk het kan zijn om te vergeven. Maar ook is vergeving moeilijk te begrijpen, moeilijk om het op de juiste manier op te vatten. Wat is dat eigenlijk: vergeven?

Vergeving is iets tussen twee mensen of twee groepen van mensen. Het gaat om kwaad, om onrecht wat de ander is aangedaan. De een is de dader, de ander het slachtoffer. Van de dader wordt verwacht dat hij zich verontschuldigt, dat hij excuses aanbiedt. Het slachtoffer van de andere kant, kan hem vergeven. Maar dat is vaak heel moeilijk. Er kunnen bij het slachtoffer allerlei negatieve gevoelens zijn: woede, haat, bitterheid, ontgoocheling en wraak. Die gevoelens moet je niet onderdrukken, wegstoppen of negeren, maar overwinnen door bereidheid tot vergeven.

Maar, zult u zich afvragen, als de ander geen schuld bekent, maar kwaad blijft doen en schade berokkent, moet je dan toch vergeven? Die vraag zal ook Petrus gesteld hebben, als hij vraagt: hoe vaak moet ik mijn broeder vergeven, als hij zich misdraagt? Met Petrus zou je kunnen denken: de vergeving kent zijn grenzen; aan het geduld met de ander komt ooit een einde.

Jezus evenwel stelt geen beperkingen aan de vergeving. Maar wel kun je stellen dat als de ander niet vergeeft jouw eigen vergeving gefrustreerd wordt. Want vergeving is iets tussen twee personen. Ook dat laat de parabel zien. Want toen de koning zag dat zijn dienaar een andere dienaar in de gevangenis zette vanwege schulden, leverde hij hem over aan de beulen.

Zo kun je stellen dat God vergeving schenkt, maar in en door mensen concreet wordt als mensen elkaar vergeven. Dan wordt om zo te zeggen de goddelijke vergeving niet gefrustreerd, niet ongedaan gemaakt. Wij als christenen moeten altijd bereid zijn tot vergeven. Het behoort tot ons geloof dat wij vergevingsgezind zijn. Zelfs aan het kruis heeft Jezus voor zijn beulen gebeden: ‘Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen.’

Het motto van deze viering luidt: ‘vergeving die bevrijding brengt.’ Het gaat om bevrijding aan beide kanten. Degene die vergeeft, overwint zijn negatieve gevoelens van haat, woede, verbittering enz. Hij maakt zich daar los van, hij wordt ervan bevrijd.

En aan de andere kant wordt de dader bevrijdt van zijn schuld. Iemand die mij vergeeft, zegt als het ware tegen mij: ‘je bent meer, je bent beter dan wat je hebt gezegd of gedaan.’ De dader wordt niet vastgepind op wat hij gedaan heeft. Hij krijgt een nieuwe toekomst. Er wordt niet iets glad gestreken of goed gepraat. Vergeven is meer dan ‘zand erover’. Aan wie vergeven wordt, wordt een nieuw perspectief geboden. Jezus zegt tot de overspelige vrouw, die de Farizeeën wilden stenigen: ‘Ga heen en zondig niet meer.’

Telkens opnieuw moet er vergeven worden, omdat wij telkens opnieuw schuld belijden ook aan het begin van deze viering.

Martien van den Nieuwenhuizen osa

Dit bericht is geplaatst in Overwegingen. Bookmark de permalink.

2 Responses to Vergeving, die bevrijding brengt

  1. joey schreef:

    ik ben zelf stik negatief en dat komt door mens en ken de bijbel niet eens en goloof een beetje in god maar de hell wacht op me omdat ik geen echte gelovige ben . doei

  2. Peter S. schreef:

    Geachte heer van den Nieuwenhuizen.
    Met meer dan gemiddelde belangstelling heb ik uw overweging mogen lezen. Enerzijds met instemming, bijvoorbeeld waar ik lees dat Jezus vergeving predikte en waarmaakte in zijn leven en dat in lijn met het O.T. waar het God eigen is te vergeving en het de mens past om om vergeving te vragen. Anderzijds ben ik blijven zitten met het idee dat wie tot in het diepst van zijn ziel geraakt is, te snel, te intens te horen krijgt zich als God te gedragen, te vergeven. Legt Matteüs niet Jezus zelf de woorden in de mond dat de Heer in de parabel tot in het diepst van zijn ziel geraakt zelfs terugkomt op zijn (eens gegeven!!) woorden van vergeving? Kan vloeken en tieren niet ten diepste een (vorm van) smeken (smeekgebed) zijn (om bevrijding, om ooit te mogen vergeven) dat door God in ieder geval als zodanig verstaan wordt (en ook niet-kunnen vergeven, vergeven wordt).
    Met alle consequenties voor onze prediking en meeleven.
    Met dank voor uw site, succes met uw werk en vriendelijke groet,
    Peter S.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *