Nag Hammadi, de geheimen van Christus

We gaan terug naar Egypte, maar niet ver terug in de tijd. De verschrikkelijke tweede wereldoorlog loopt ten einde en men bezint zich op de nieuwe wereld die zal ontstaan na een tijd van verschrikkingen.

In het land waar Mozes eens de vlucht van zijn volk voorging, leefden arme boeren een nomadenbestaan. In 1945 laadde Muhammad Ali vruchtbare grond boven een vervallen klooster van de eerste eeuw na de verschijning van Onze Zoon, op een verlaten kerkhof. Daar was mooie, vruchtbare rode grond, goed om voor zijn eigen akkers te gebruiken. Toen hij voor den zoveelste male zijn spade in de grond stak, stuitte hij op een hol stuk waarin een kruik was verborgen, immens groot. Hij was geschrokken, deze ontdekking straalde iets authentieks uit. De volgende dag terugkomend, sloeg hij bevend de kruik aan stukken en trof oude geschriften aan. Mooi voor een lekker vuurtje, dacht Ali, want men had het moeilijk aldaar in de eerste levensbehoeften te voorzien. Muhammad sprak erover met zijn vrienden, ook boeren, en gaf hen enkele van deze geschriften en verbrandde sommige om zijn handen en die van zijn gezin te verwarmen.

Het toeval wilde dat de politie van Egypte in die tijd een moord onderzocht in de kringen van de boeren wonend in Nag Hammadi, vroeger bekend als Chenoboskion. Zo kwamen enkele teksten in handen van een godsdienstleraar die er gelijk de betekenis van inzag. Moet u zich voorstellen, een uit elkaar gerafelde rol van papyrus, aangevreten door mieren, onder de aarde, vergeeld door de nooit wijkende tand des tijds. Stukken vodjes, bijna onleesbaar!

Ruim twee jaar later werden nabij Qumran gelegen aan de Dode Zee, enkele rollen gevonden, te danken aan een verdwaald schaap (dat moet bekend in de oren klinken). Deze gaven een op sommige punten een andere kijk op het bekende Oude Testament en geschiedschrijving over die tijd, schatten waren zelfs verborgen! Deze teksten waren ver van voor de tijd dat de mensenzoon voet zette op de tegenstrijdige wereld.

Een Egyptisch museum te Cairo verzamelde de rollen gevonden in hun land, die enkele vertalingen hebben ondergaan. Vanuit het oude Hebreeuws in de taal van die tijd in de streek van Christus werd het vertaald in het Grieks en vervolgens werd het Koptisch, onderhevig aan de eeuwen. Onder druk van onze koningin Juliana en haar boodschapper hoogleraar der oude geschiedkunde van de bijbel te Utrecht, Gilles Quispel, werd door de autoriteiten de inhoud vrijgegeven. Het bevat, waard om hier te noemen, onder andere evangelies toegeschreven aan Maria van Magdalena en Thomas de Ongelovige (leerling van Jezus).

Deze evangelies geven een beeld van Jezus Christus weer wat op sommige gebieden qua essentie strookt met de reeds bekende getuigenissen over het leven van Hem. Duidelijk wordt dat Maria van Magdalena een relatie had met Jezus die verder ging dan verondersteld en Thomas beschrijft in enkele uitspraken van de Zoon dat ons zelfbewustzijn en kennis van de mens essentieel is voor een verder geloof. Als je wilt geloven in iets ongrijpbaars en onbewijsbaar, geloof dan eerst in jezelf, want zelf ben je ook moeilijk te bewijzen of in woorden samen te vatten. Geloof eerst in de kracht van de Schepper in jezelf, verruim dan pas je levenswereld.

Tja, daar waren ze niet blij mee in Vaticaanstad en deze geschriften zijn dan ook in de ban gedaan. Immers, de kerk is niet meer nodig om in God te geloven. Nee, daar ben je zelf voor nodig, en als JIJ gelooft moet je eerst weten wie JIJ bent anders heeft het weinig zin. En overbodig maakt zo´n diepgeworteld instituut zich niet graag.

Vreemd dat zo’n ban als nuttig wordt gezien, daar de wetenschappelijke bewijzen uit verschillende kampen erop wijzen dat wij deze geschriften net zo serieus moeten nemen als de anderen voor ons bepaald. Als u mij van het tegendeel wil overtuigen, ik sta open voor reacties.

Wat wil de Boskapel nou eigenlijk zijn? Hoe willen wij ons daar profileren, hoe zit je nou op dat ongemakkelijke stoeltje op de zondagochtend? Dat mag je voor jezelf bepalen, we zitten er niet voor niks, maar met een reden. Weet je wat ik doe op zo´n rotstoeltje? Ik span mijn bekkenspieren aan, vouw krampachtig mijn handen en beweeg mijn heupen tot het uiterste puntje van de zitting. Alles wil ik meekrijgen en écht terug naar die ene jongeman die zo in ons geloofde.

En Thomas, ook al was hij wat ongelovig op zijn tijd, en Maria Magdalena, al werd ze aangewezen de kerk op te zetten in plaats van Petrus, zijn mijn evangelisten, net als de andere vier. Lieve Boskapel, zij horen thuis in de Boskapel, in onze liturgie. Hun plaats hebben zij verdiend, naast onze Zoon. Laat ons jeugdigen en gemotiveerden, steunen, helpen en uitdragen de oorsprong onzer godsdienst. Amen.

Niemand kan beter de voortzetting van zijn nagedachtenis van Jezus weergeven dan Hijzelf, in een tekst aan hem gerelateerd volgens de geschriften van Nag Hammadi. Lees de wil van Christus, te leven Zijn leven:

Het Koninkrijk Gods zit in u
En overal om u heen
Niet in gebouwen van hout en steen,
Splijt een stuk hout en ik ben er
Til een steen op en u zult mij vinden.

Het laatste woord is aan Thomas die de heilige woorden optekende uit de mond van Hem:

Als zij die jullie leiden zeggen:
Zie, het Koninkrijk is in de hemel,
dan zullen de vogelen des hemels jullie voor zijn.
Als zij zeggen : Het is in zee,
dan zullen de vissen jullie voor zijn.

Maar het Koninkrijk is binnenin jullie en buiten jullie.
Als jullie jezelf kennen
zullen jullie ook gekend worden
en zullen jullie weten dat jullie zonen van de levende Vader zijn.
Maar als jullie jezelf niet kennen
dan zullen jullie in armoede zijn;
dan zijn jullie de armoede.

Dit bericht is geplaatst in Discussie, Nieuws. Bookmark de permalink.

8 reacties op Nag Hammadi, de geheimen van Christus

  1. Beheerder schreef:

    Beste Jantje,

    het zwaard? Waarschijnlijk bedoel je de lans. Er is een heleboel interessante informatie over de lans waarmee Jezus’ zijde doorboord werd, maar het is allemaal verregaande speculatie. Verder zijn er meerdere lansen die aanspraak maken op de titel de ‘echte’ lans te zijn. Ik kan me niet voorstellen dat het Vaticaan een reden zou hebben om een dergelijke relikwie te verbergen. Of je moet in magie geloven natuurlijk. Dat doet de RK Kerk niet.

    En verder heeft dit echt niets te maken met het Thomas-evangelie. Het Thomas-evangelie is volstrekt niet geïnteresseerd in de kruisdood van Jezus Christus. Het bevat alleen woorden van Jezus, authentiek of niet.

    Met vriendelijke groet,

    Karel

  2. jantje schreef:

    ja ja maar het geheim van de zwaart.
    Waar licht die
    waar mee ze jezus hadden gestoken en er water uit kwam.
    licht die verborgen in vatikaan?

  3. René schreef:

    *********************
    home.kabelfoon.nl/~provider/Mystiek/Nag%20Hammadi.html staat meer in het Nederlands…

    groetjes René

    *********************
    De link werkt niet meer en is daarom “uitgeschakeld”. Is de pagina verhuisd?
    —De beheerder

  4. Karel Peijnenborg schreef:

    Alles wat je wilde weten (en waarschijnlijk meer) over de achtergronden van het Thomas-evangelie (Engels)

    En tja, eigenlijk mag je geen enkele tekst gebruiken in de kerk, alleen bijbelteksten en de goedgekeurde gebeden…

    Met vriendelijke groet,

  5. Karel Peijnenborg schreef:

    Inderdaad, de nieuwste bijdragen komen bovenop, net als de kranten in de krantenbak. Ook ik ben van mening dat het streven naar waarheid een objectief fundament moet hebben. Daarom vroeg ik me ook af of “Rome” de Nag Hammadi-teksten inderdaad wel officieel in de ban heeft gedaan, zoals Louis de Mast lijkt te stellen. Na de bijdrage van Jack vraag ik me dat nog steeds af. Dat de teksten nog steeds niet zijn opgenomen in de Bijbel zegt niet veel. Ook authentiek bevonden visioenen van heiligen halen de Bijbel niet. Laat staan geschriften waar het Vaticaan kritisch tegenover staat. Wat waarschijnlijk wél waar is (vermoeden, geen objectief feit!) is dat geconstateerd is dat er heterodoxe opvattingen in die geschriften voorkomen.

    Maar ik blijf de gnostiek interessant vinden. Helaas worden sommige gnostieke teksten voornamelijk gebruikt in het spanningsveld dwingende autoriteit/vrijheid, waarbij mensen (niet per se Jack of Louis) zeggen dat het Nieuwe Testament staat voor dwingende autoriteit en de gnostiek voor individuele vrijheid. Maar dan doe je het Nieuwe Testament natuurlijk weer onrecht. Misschien hebben teksten als het Thomas-evangelie geprotesteerd tegen een autoritair gebruik van de Nieuwtestamentische teksten. Het is niet ondenkbaar dat ze daarbij soms doorslaan naar een overgeïndividualiseerde interpretatie van de boodschap van Jezus.

  6. Jack schreef:

    NB, deze discussie moet men van onder naar boven lezen……
    ————————————————————

  7. Jack schreef:

    Beste meneer Karel,
    De geschriften uit Nag Hammadi zijn wel degelijk heterodox, door de kerk ketters verklaard!. Anders zouden ze toch (inmiddels) opgenomen zijn in het nieuwe testament. Rome gebruikt al eeuwen alleen datgene wat haar uitkomt. En ja, goh wat zou dat een schande zijn als een vrouw als Maria Magdalena als een evangelist te boek zou komen…… (over onderdrukking gesproken)..
    Als iemand de moeite neemt de hele bijbel te lezen, dan kan 1200 blz. “nag hammadi”, en wat dode zeerollen er makkelijk bij. Ik kan de kritiek ook zo van de hand doen zegende;” zijn de bestaande evangeliën wel authentiek?” Ik hecht wel degelijk waarde aan het Thomas-evangelie, het geheime boek van Johannes,Het Evangelie van Filippus en al wat er meer geschreven is. Het werpt een volstrekt ander licht op Jezus dan ons door de orthodoxie wordt voorgehouden.

    (Zegt Augustinus zelf niet; “Het streven naar waarheid moet een objectief fundament hebben” ?)

    Interesante lectuur???? herstel literatuur!

  8. Kleine correctie: professor Gilles Quispel was hoogleraar Kerkgeschiedenis, in het bijzonder van het vroege christendom.

    Iets grotere correctie: het Thomas-evangelie is nooit door “Vaticaanstad” in de ban gedaan. Het is nooit opgenomen in de bijbel, die rond het begin van de 4e eeuw zijn ‘definitieve’ vorm kreeg. Van een formele ban is mij niets bekend. Dat “Vaticaanstad” er niet van onder de indruk is, is een andere zaak.

    En wat die bewijzen betreft dat deze ‘woorden van Jezus’ net zo serieus genomen moeten worden als de bekende: dat is helemaal niet duidelijk. Het gevonden manuscript dateert uit de 4e eeuw; pogingen om op basis van de tekst zelf een grotere ouderdom vast te stellen zijn speculatief. Je hoort bijvoorbeeld wel eens dat de stukken uit het Thomas-evangelie die je ook in de bekende evangeliën vindt, in het Thomas-evangelie “bijna steeds in een oorspronkelijker vorm” voorkomen. “Zozo”, denk ik dan, “hoe weet u dat?” De geciteerde site stelt het gewoon. Tja.

    Maar het is wel interessante lectuur.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *