Anoniem begraven

Vandaag zag ik op tv, bij het NOS journaal, dat iemand in Duitsland werd begraven. Beelden van een stoet bedroefde mensen passeerden mijn beeldscherm. Waarom het van enige nieuwswaarde was ontging mij echter. Totdat interviews met aanwezigen aan bod kwamen: niemand kende het kleine meisje die op haar laatste reis werd begeleid. “Nu wil ik bij haar zijn, ze was altijd alleen en eenzaam.” Hoe kan het nou dat iemand begraven wordt en niemand bij de plechtigheid present haar kent?

Het meisje was verwaarloosd door haar ouders, aan een eenzame hongerdood gestorven, stikkend in haar eigen braaksel. Niemand wist van de verwaarlozing, niemand polste de situatie, vrijwel niemand wist van haar bestaan af. Werkelijk onvoorstelbaar dat zoiets kon gebeuren, en dat vonden de politiek en de buurtbewoners in Duitsland ook.

Interessant voor Nederlandse televisie en politiek werd dit voorval omdat wij een dergelijke situatie kennen: de dood van Savanna. Slachtoffertje van verwaarlozing, op weg (in de kofferbak) om gedumpt te worden en niemand die naar haar omkeek of om haar gaf.

Deze machteloze kinderen zijn de dupe van het ontbreken aan sociale controle. Als ex-puber ben ik dat woord gaan verafschuwen, maar dat doet de betekenis van het gezegde geen eer aan. Het is geen controle, maar het betekent dat er naar je omgekeken wordt. De sensaties van de realityshows zijn daar ook op gebaseerd, altijd kunnen we alles volgen wat men uitspookt. Het bevredigd een behoefte: we willen toch ten allen tijde weten dat de personen die we liefhebben het goedmaken? Heerlijk als we dan op de buis een knuffel-Nederlander zoals Ruud permanent kunnen volgen. Toegegeven, die man kennen we eigenlijk helemaal niet. Maar het zou fijn zijn als ik mijn kinderen of vrienden op elk gewenst moment kon zien en weten dat ze het goedmaken, toch? Daarom konden dit soort nieuwsberichten en programma’s niet gemaakt zijn in de jaren der nationale cohesie. Wat mijn oma mij voorhield leek een beetje op broodje aap verhalen en stampij over “de samenleving en jeugd van tegenwoordig”. Vroeger: – kenden wij alle mensen in de straat – wisten wij hoe het ging met iedereen – werd tegen iedereen goedendag gezegd. Een RTL Boulevard in het groot, zoveel sociale controle dat het als verstikkend werd ervaren door een aankomende generatie.

Ergens had ze wel gelijk: mijn buren ken ik voor geen meter en als een vreemdeling tegen mij hallo zegt, vind ik dat maar raar.

Pas toen ik wat teksten uit de kinderbijbel erbij pakte, werd duidelijk dat mijn grootmoeder terecht vond dat sociale controle (oftewel elkaar kennen, groeten en liefhebben) zin had. Een prachtig uitgelegde bijbel gaf mij houvast, bij het ook toegeven van de missers die ik opliep in mijn route naar volwassenheid (alhoewel ik weet dat fouten menselijk zijn en ook na de puberteit gemaakt zullen worden). Op een ezeltje, met enkele vrienden meereisend, trok Hij het land door. Iedereen verdiende zijn aandacht, werd naar omgekeken. Belastinginners werden uit bomen gehaald, andere bevolkingsgroepen (Farizeeën) verdienden zijn interesse, melaatsen verdienden genezing. Juist de personen die niet gekend werden, kregen een naam. Maar als we ergens gaan wonen, is het niet meer vanzelfsprekend dat we de buren en handje schudden. Buurtbewoners in de plaatselijke supermarkt groeten we niet meer. Hallo zeggen wordt uitzonderlijk.

We moeten onze handen uit de mouwen steken. Groeten, kennen en erkennen. Leven mét elkaar en niet in je eigen wereldje. Want het zal maar gebeuren dat een Savanna in mijn flatje of in mijn buurt woont, langzaamaan overlijdt zonder ooit gekend te zijn door de omgeving. Wil jij deelnemen aan een begrafenis van je buurmeisje, doodgegaan vanwege gemis aan sociale controle, zonder dat je ooit naar haar hebt geïnformeerd? Hoe is het in je buurt, zeg je elkaar goedendag?

Morgen ga ik eens maar aanbellen en voorstellen. Goedendag zeggen tegen buurtgenoten waarbij een liefhebbende en controlerende omgeving niet vanzelfsprekend is. Gewoon “hallo” zeggen. Want ik wil niet mensen uit mijn omgeving of buurt begraven zonder ze ooit gekend te hebben. Er lijkt me niets zo erg in het leven als anoniem doodgaan.

Dit bericht is geplaatst in Discussie. Bookmark de permalink.

1 Reactie naar Anoniem begraven

  1. sonja van rijswijk schreef:

    Dood is voor mijn man en mij dood en dan maakt het ons niet uit of we anoniem begraven worden. Het scheelt in de kosten en een begrafenis vlgs de begrippen van NL is veel te duur

Geef een reactie