Licht tegen de angst

Eerste zondag van de advent, lezing: Matteüs 24, 37-44

Een tijd van verlangen: dat is Advent. Verlangen dat een warm licht doorbreekt in de kille duisternis. Daar hebben we behoefte aan, want: wij, grote mensen, kunnen soms heel klein en kwetsbaar zijn als angst ons overvalt.

De angst om iemand te zijn.
De angst dat alles uitloopt op niets.
Angst, oproepen door duistere krachten van binnenuit, of buitenaf.

Er kwam Licht in de wereld, dat telkens opnieuw mensen aanvuurt om zelf licht te zijn, licht tegen angst. Gaat dat licht ons aan, of laten we het gaan? ‘Wees waakzaam’ zegt het Evangelie ons vandaag, ‘zodat je licht je niet ont-gaat!’

Overweging

‘Stay close’

Onder deze slogan kwamen vorige week zondag bijna 20.000 — veelal jonge — mensen naar het Museumplein in Amsterdam voor een minifestival n.a.v. de spanningen in Nederland na de moord van Theo van Gogh. Het was een initiatief van een aantal artiesten die de bevolking, wij allemaal dus, wilde oproepen om bij elkaar te blijven. Samen zingen, naar teksten luisteren met een boodschap, hand in hand met je buitenlandse buurman en buurvrouw, een stukje verbondenheid oproepen i.p.v. verdeeldheid: liturgie op straat! ‘Een beetje idealistisch wellicht’, zei een zanger, ‘maar ik denk dat als iedereen dit wat meer zou doen, we een stuk verder zouden komen’.

We zien dat de dreigingen en terroristische aanslagen waaraan ook óns land de laatste tijd wordt bloot staat, angst oproept. We voelen ons er niet lekker bij. Toch zien we ook dat die aanval op ons bestaan mensen op de been brengt in een poging er iets aan te doen. Steeds meer mensen bundelen hun krachten om niet in een negatieve spiraal terecht te komen. Mensen als lichten tegen angst.

Eigenlijk zijn er best véél mensen actief ten bate van vrede op aarde, actief in protest tegen de vergiftiging van ons leefmilieu, tegen de honger in de wereld, tegen onderdrukking in welke vorm ook. ‘Een beetje idealistisch wellicht…’

Ook in de kerk is een beweging die oproept tot een samenleving van vrede en gerechtigheid. Zij heeft daabij haar eigen handboek, ‘BIJBEL’genaamd. Een groot verhaal dat vertelt over onze oorsprong en onze toekomst.

  • Bestaan is geen lot – vertelt het – maar gewild door God. Gezegend Hij, gezegend jij!
  • Het ziet in de verte, maar ook een weg daarhéén. Het leert je hoe op die weg te komen, en hoe op die weg te gaan.

Voor ons is Jezus van Nazareth de hoofdpersoon uit dat boek. Zijn getuigen noemen Hem: de Weg…, het Licht. Zondag in, zondag uit vieren we Hem, zingend, biddend, brekend en delend: dat is ónze liturgie. De joodse schriftgeleerde David Flusser zegt over Hem: ‘Onze tijd lijkt bijzonder geschikt om Jezus en zijn boodschap te begrijpen. Een diepe angst voor de toekomst en voor het heden heeft een nieuwe gevoeligheid in ons gewekt. We zijn vandaag ontvankelijk voor Jezus’ herwaardering van alle gangbare waarden. Wanneer we ons van vooroordelen bevrijden, kunnen we zijn oproep tot onvoorwaardelijke liefde navoelen. En vandaag, aan het begin van de Advent, roept de Mensenzoon ons op tot waakzaamheid. Scherp je ogen, spits je
oren, leef ontvankelijk, zodat de komst van het Licht je niet ontgaat.

Leef niet zoals de mensen in de dagen van Noach. Ze hielden zich bezig met allerlei zaken die voor afleiding zorgden. Ze zagen niet hoe God bezig was om via Noach het leven te redden. Het ging hen niet aan. Ze vonden het niet spectaculair. Zouden ook wij niet het idee moeten loslaten dat de komst van het Licht ooit door een spectaculair ingrijpen plaatsvindt? Jezus’ geboorteverhaal laat ons al zien dat God aan het licht wil komen in het kleine en kwetsbare.
Reeds bij zijn geboorte met de dood bedreigd, neemt Hij het, volwassen geworden op tegen ziekte, armoede, bezetenheid; geeft doden het leven terug, beveelt de storm te gaan liggen, loopt over het stormende water zijn vrienden tegemoet en zegt: ‘wees niet bang’. Het is zijn uitstralende liefde die aanstekelijk werkt, tot op de dag van vandaag: Vandaag roept deze goddelijke mens óns op tot waakzaamheid. Let op, want het licht wordt ook nu geboren in gewone, tussen-menselijke ontmoetingen.

Hoe kijk jij naar mensen? Angstig, vijandig misschien, wantrouwend? Dan zal het kil en duister worden tussen ons; roep je storm op. Of vertrouwvol, hulpvaardig, liefdevol, open en dienstbaar? En durven we elkaar aan te spreken op ons gedrag zonder elkaar te kwetsen? Dan zal het tussen ons weer gaan stromen; zal er licht opgaan!

Het is een weldaad wanneer mensen zo naar jou hebben gekeken of geluisterd. Ze maakten je open, wekten je talenten, ze leerden je verlangen, en dat je voor iemand kunt gáán, en ook voor een ideaal… Ze lieten je niet vallen bij blunders. Dan heb jij licht ontvangen. En dan, zo heeft Jezus – het Licht der wereld — ons voorgedaan, dan heb je alles in huis om erantwoordelijkheid te dragen voor die mensen, die onveilig, bang, boos of ongelukkig zijn.

Dan ben jij het licht tegen de angst! Jij bent het licht der wereld. En zul je ook met zorg omgaan met héél de schepping. Een beetje veel idealistisch?

Of: is het mijn plicht om te delen wat ik ontvangen heb?

Joost Koopmans

Dit bericht is geplaatst in Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie