Getuigen van het Licht

Kerstmis, lezing: Lucas 2, 1-14

In de meest donkere tijd van het jaar vieren mensen de terugkeer van het licht. Sinds mensenheugenis doen we dat. Vele duizenden jaren vóór het christelijke kerstfeest werd in deze tijd van het jaar het zonnewendefeest gevierd. De zon is immers de bron van alle leven? Zonder zon geen nieuw leven; hij is dan ook de oudst aanbeden godheid. En… het vele lawaai aan het eind van het jaar was bedoeld om de wintergeesten te verjagen en de zon wakker te houden.

In het joodse Chanoekafeest leeft de zonnewende voort. Een kandelaar met acht kaarsen wordt ontstoken. Daarin wordt tot uitdrukking gebracht dat de Thora, het woord van God, licht geeft en een weg laat zien. Alle zeven dagen van de week en zelfs over die periode heen, verder dan wij kunnen zien.

En ook in het christelijke kerstfeest leeft het lichtfeest door. We vieren de geboorte van een mens die Licht-der-wereld wordt genoemd. Jezus’geboorte vindt plaats in de – voor Israël duistere tijd – van koning Herodes. Gemachtigd door een nog hogere koning, de keizer van Rome, gedraagt hij zich als een despoot en spot met het woord van god, de Thora van het volk, waarover hij heerst. Herodes kennen we vooral ook uit het verhaal van de ‘wijzen uit het Oosten’, de wijsgeren der volkeren. De verschuiving in een sterrenbeeld zien ze als een wenk van de hemel en zet hen aan tot een pelgrimage; een zoektocht naar ‘ander Licht’.

Doorhéén het valse licht van nep-goden, en het kunstlicht van glitter en glamour, vinden zij het warme licht van een God die mens geworden is in een kind! De almachtige God daalt af en brengt in het kind van Bethlehem een nieuwe wereldorde op gang, die mensen bevrijdt uit slavernij.

Van Herodes wordt gezegd dat hij daarom dit Licht wil doven en daartoe vele onschuldige kinderen laat vermoorden. Deze handlanger van de Romeinse dictator-god, de vijand van de Thora, dat lichtend woord van God, probeert dit mensgeworden woord bij de wortel af te snijden.

De geschiedenis herhaalt zich en zal zich blijven herhalen. Wij maken in onze dagen mee dat het gespot met Gods’ woord volgens sommige groepen valt onder ‘vrijheid van meningsuiting’. Hoe lang nog? Toch is het lichtend woord, dat zoveel despotische agressie en misbruik oproept, tot in onze dagen niet tot zwijgen gebracht.

‘De duisternis heeft het licht niet overmeesterd’, nog niet. Dat is, van al die eeuwen, de bijna argeloze uitkomst: dat er hier en elders mensen zijn die léven van dat woord. Het is hun allergewoonste leven ingegaan.

Wie zijn het? Christenen, maar net zo goed Moslims, Joden, Boeddhisten… God weet het! Wat doen ze? Vele kleine dingen, maar bij alles wat ze doen hebben ze ‘iets’ met dat lichtend woord. Ze zijn er, soms ondanks zichzelf, de getuigen van. Ze geloven er méér in dan in de woorden der wereldheersers en de heersende cultuur. Ze beantwoorden geweld dan ook niet met geweld; het zijn niet de mensen die in Gods naam wapens zegenen; of hun afschuwelijke rituele moorden en zelfmoordaanslagen plegen; het zijn niet de radicalen die met hun woorden deuren sluiten, mensen afwijzen en zichzelf tot ‘de waren’ uitroepen.

Temidden van het duister in deze tijd is het een hoopvol teken dat steeds meer mensen hun krachten bundelen om niet in een negatieve spiraal terecht te komen. Zij staan op tegen het fundamentalisme, maar ook tegen de vergiftiging van ons leefmilieu, tegen de honger in de wereld, tegen onderdrukking in welke vorm ook, tegen het materialisme in de samenleving. Zij vormen de as van het goede! Zij doorbreken de mythe dat het geweld tegen de één de redding voor de ander kan zijn.

Ook de Boskapel is zo’n gemeenschap die haar krachten bundelt om het licht van de liefde gaande te houden. Wij hebben daarbij ons eigen handboek ‘Bijbel’ genaamd. In een tijd die opnieuw zoekt naar normen en waarden, aanvaarden wij dit grote verhaal, met Jezus als hoofdpersoon, graag als ons laatste ijkpunt. Door de nieuwe Bijbelvertaling die eind oktober uitkwam zijn de verhalen veel toegankelijker geworden en het is verheugend dat er in deze weken voor Kerstmis elke dag 3000 werden verkocht! Van zondag tot zondag zullen wij, ook in 2005, dit boek hier vieren. Als een tegenkracht tegen de hypes die het nieuws bepalen. Hypes die de samenleving indelen in zij en wij Ineens duiken de meest onbekenden op en krijgen alle gelegenheid om alles te zeggen wat ze maar willen, tenminste als ze maar extreem zijn. Goed voor hoge kijkcijfers en grote omzetten.

Tegen deze trend in komen wij van zondag tot zondag bijeen en onthaasten ons. Daardoor maken we tijd voor bezinning op wat ons allemaal overkomt. We luisteren naar de Thora, dat lichtend woord en hopen geraakt te worden, zodat we ook zelf een lichtje kunnen zijn. We breken brood en delen de beker om ons te verbinden met Jezus’verwachting dat een nieuwe wereld komen zal, waar brood en liefde is, genoeg voor allen.

Joost Koopmans

Dit bericht is geplaatst in Overwegingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie